Monday, June 11, 2018

ජීවිතය පැකට් කරලා දෙන්න පුළුවන් බව ඔබ දන්නවාද ?

ජීවිතය පැකට් කරලා දෙන්න පුළුවන් බව ඔබ දන්නවාද ?
මහ රෑ දොළහට පමණ ප්‍රසව හා නාරිවේද වාට්ටුවට, ප්‍රාදේශීය රෝහලකින් ගෙන ආවා ප්‍රෙශර් තිබ්බ සති 39 පමණ ගර්භණී අම්මා කෙනෙක්. ඒ ගෙනා ස්ට්‍රෙචර් ඒකේ ලේ ගංගාවක් ගලලා තිබුනා. අපි දැක්ක ගමන් දැනගත්තා අපිට තියෙන අභියෝගය මොකක්ද කියලා.
ඒ අම්මාට සංකූලතා බොහොමයක් තිබුනා, වැඩිමහළු කම , ප්‍රෙශර් සහ ගිය වර දරු උපත සිසේරියන් සැත්කමකින් සිදු කර තිබුනා. ඒ ඔක්කොම එක්ක, ඕ නෙගටිව් කියන රුධිර ඝණය තිබුනේ. මිනිත්තු කිහිපයක් ඇතුලත සොයා ගත්තේ කුසේ දරුවා මිය ගොස් ඇති වග. සති තිස් හතෙන් රෝහල්ගත වෙන්නට සැලසුමක් දීලා තිබුනත් ඒ අම්මා සුපුරුදු පරිදි ගමේ ඉඳලා , මහ රෑ ලේ වහනය වෙන්න ගිය නිසා ප්‍රාදේශීය රෝහලට ගිහින්. මම ඇයට දරුවා කුසේදීම මිය ගොස් බව
කියද්දී ඇය කීවා දවස් දෙක තුනක් දරුවා දැඟලුවේ නැති බවත්.
ඇය සුදු මැලිව සිටියා. මුළු උතුරෙම රෝහල් වල තිබ්බ ඕ නෙගටිව් ලේ හොයා මහ රෑ දොළහට රෝහලේ ලේ බැංකුව මගින් මහා සංග්‍රාමයක් ලෑස්ති කරා. එසැනින් ශල්‍යාගාර සූදානම් කළා. ඒ වෙද්දිත් ඒ අම්මා ප්‍රසව සංකූලතාවයක් වන ඩී අයි සී හෙවත් disseminated intravascular coagulopathy යන රුධිරය කැටි නොගැසීමේ තත්වයට පත් වී තිබුනා. ඒකට බොහෝ හේතු තියෙනවා. සිසේරියන් සැත්කම කරද්දිත් මළ දරුවා සමගම අතොරක් නැතුව පයිපයක් ඇරලා වගේ රුධිරය වහනය වන ගර්භාශය ඉවත් කරද්දිත්, නිර්වින්දක හෙවත් anesthesia වෛද්‍යවරයා රුධිර පැකට් හෙවත් රතු සෛල, ප්ලාස්මාව, පට්ටිකා සැරෙන් සැරේ ඒ අම්මාගේ අත් දෙකේ තිබූ කැනියුලා ඔස්සේ ශරීරගත කරනවා.
සියලු විශාල වාහිනී මසා ගර්භාශය ඉවත් කළ අපි දැක්කේ කුස පුරාම ඇති සියලු තැන් වලින් රුධිරය වහනය වන අයුරුය. විශේෂඥ වෛද්‍යවරයා සහ මම , ගෝස් පැක් සහ කුඩා නාලිකා වලිනුත් රුධිර වහනය නවත්වන ද්‍රව්‍ය කුස පුරා අතුරා කුසේ කැපුම අත් වලින් දෙපැත්තෙන් තද කරගෙන හිටියා.
එහෙම කරන අතරේ විශේෂඥ වෛද්‍යවරයා පවසනවා "මම හිටියේ සුදු කොඩි පෙනි පෙනී" කියලා.
ඒත් උදේ පාන්දර හතර වෙනකොට ඒ අම්මාගේ තත්වය හිතුවට වඩා හරිගියා. රුධිර වහනය නැවතුනා.... . අයිසීයූ එකට දැම්මා. උතුරු පළාතේ ඉන්නා ඕ නෙගටිව් රුධිර දායකයින් බොහෝ අය මහ පාන්දර ලේ දෙන්න ඇවිත් තිබුනා. ඒ අය අන් කවුරුවත් නෙමේ, ත්‍රිවිද හමුදා වල සෙබළුන්. (එහෙම රෙජිස්ට්‍රියක් තියෙනවා. ඔවුන් බොහෝමයක් ඕනෙම වෙලාවක ලේ දෙන්න සූදානමින් ඉන්නේ )
ඒ වෙද්දි රතු සෛල පැකට් 15 කට වඩා දීලා තිබ්බා අනික්වා නම් ඉතා විශාල ප්‍රමාණයක්.
මේවගේ අත් දැකීම් නම් ටොන් ගණනක් තියෙනවා.ඇසිල්ලකින් ජීවිත 4ක් බේරන්න ඔබ දෙන රුධිර පැකට් එකකින් පුළුවන. ඒකට හේතුව ඒ එක පැකට් එකකින් සංඝටක වෙන් කරලා පැකට් හතරක් හැදෙන නිසා.
මගේ නෑදෑ පොඩි අක්කා මිය ගියෙත් දරු ප්‍රසූතියේදී අධික රුධිරවහනය නවත්වන්න බැරුව. දැන් අම්මා නැතුව හැදෙන දරුවට වයස අවුරුදු පහයි. 

මේ සතිය පුරාම මම මේ වගේ කතා ලියන්න හිතුවා. ඒකට හේතුව ජාතික රුධිර පාරවිලයන සේවයේ එම සේවා අඛන්ඩව පවත්වාගෙන යන්නේ එහි රුධිර දායකයන් හෙවත් රුධිර පරිත්‍යාගශීලීන් නිසා.
ලෝකය පුරා මේ උතුම් මිනිසුන් සමරන්නේ ජූනි 14 වැනි දින. ඉතින් අපිත් ජාතික රුධිර මධ්‍යස්ථානය ලෙස අති උත්කර්ෂවත් ලෙස මේ සැමරුමට ලක ලැහැස්ති වෙනවා.
තමන්ගේ අත කටුවකින් සිදුරු කර ලේ පයින්ට් එකක් දන් දෙන්න එන අය මට පෙනෙන්නේ දෙවිවරුන් වගේ. එහෙම දායකයින් දුටු පළමු දින මා මේ කවිය ලියා තැබුවා.
නමක් නැති බෝසත්
පියාපත් නැති දෙව් පුත්
මිනිස් හදවත් රැගෙන
විටෙන් විට මෙහි එති
සිරුර විද රුහිරු බිඳු
මෙත් සිතින් දන් දෙති
නන්නාඳුනන ගතක
දන්න අඳුනන වෙන්න
බිඳෙන් බිඳ එකතු වී
ආදරය දන් දුන්න
නන්නාඳුනන ගතක
හුස්ම පොද රැකදෙන්න
පියාපත් නොලද ඒ
දෙව්, මිනිස් රූ ගත්තු
නමක් නැති බෝසත්තු
ඇවිද යති එති මෙබිම
ජීවිතය පැකට් කර
මෙහි තබා පිට වෙතී
බෝ 2018
Do share your story as a post with #blooddonorstory
#worldblooddonorday2018
Let’s make it a collection of stories

Tuesday, March 27, 2018

දේශද්‍රෝහියාගේ නිර්මල හෘදය සංවාදයේදී - “අපි ඔක්කොම එකම රටක ක්‍රමය විසින් අවතැන් කරපු, වෙනස් කරපු පුද්ගලයෝ”
-වෛද්‍ය බෝධිනී සමරතුංග
January 27th 2018


මම මුලින්ම කියන්න ඕනේ මම බෞද්ධයෙක් මම හැදුනේ සිංහල බෞද්ධ පරිසරයක,නමුත් මම පාසැල් ගියේ කතෝලික පාසැලකට එතකොට මට කතෝලික දහම දැනුනේ මගේ යෙහෙළියන්ගෙන් සහ පාසැලේ තිබුණු ක්‍රම වේද තුලින්, නමුත් මට මේ පොත කියවද්දී අර මම ටැබූ සබ්ජෙක්ට් හැටියට , අපි මේ මහා භයානක දෙයක් කිව්වා වගේ මම අහද්දී, මගේ යෙහෙළියෝ මගේ කට වැහුව දේවල්  පැහැදිලි කරලා දුන්නා මේ පොතෙන්. ඒක ප්‍රබල කාරණයක්. මම බෞද්ධයෙක් හැටියට මට ගොඩක් දේවල් තිබුනා ඉගෙන ගන්න. ඒ වගේම මේ දහමේ තිබුණු  ගැඹුරු දර්ශනය සහ අධ්‍යාත්මයට තිබුණු කිට්ටුකම මම මේ පොත තුලින් දැක්කා. පොත ගැන බොහෝ ගැඹුරින් කතා කළ දේශන තිබුන නිසා මම අද කතා කරන්න ආවේ දේශ ද්‍රෝහියා කියන වචනයත් එක්ක මට තියෙන සබැඳියාව ගැන මම මේ පොතේ එන ආදිත්‍ය , හෙවත් චන්ඩි ජීසස් සහ අපි දැකපු විඳපු ඒ පශ්චාත් යුද සමයක ඒ වන්නිය පුපුරලා ගිහිල්ලා අපිව යවලා පැලැස්තර දමන්න හදපු සමයක මට දැනුන දේවල් තමා මම කතා කරන්න ආවේ.

කාලෙකට කළින් මම වැඩ කරා මනෝ වෛද්‍ය ඒකකයේ වෛද්‍යවරියක් හැටියට,උතුරේ ප්‍රධාන රෝහලක, ඒක විතරයි ඒ පැත්තටම තිබුණු ප්‍රධාන රෝහල. අම්මලා එනවා කීප දෙනෙක්. එක අම්මෙක් ආවා එයාගේ එකම පුතා අවසාන සටනේදී ආගිය අතක් නෑ. පුතා කියන්නේ හිටපු ත්‍රස්ත සොල්දාදුවෙක්. මුලතිව් වනයේ කොහේ හරි නැතිවෙලා පුතාව. එයාට තිබුණු ප්‍රශ්නය,  (මේ ඔක්කොමලා ptsd හරි ඒ ප්‍රශ්න වැඩිවෙලා ඩිප්‍රෙෂන් හෙවත් විශාදිය තත්වයට පත් වුන අය). එයාට තිබ්බ ප්‍රශ්නෙ, මගේ දරුවාට අවසාන මළගම සිද්ධ කරන්න බැරි වුනා චාරිත්‍රානුකූලව , ඒක කරනකල් නින්ද යන්නෙ නෑ පුතා ඇවිත් මට අඬ ගහනවා " කියන එක.

තව හිටියා අම්මා කෙනෙක්, සිංහල සොල්දාදුවෙක්. ආමි එකේ සොල්දාදුවෙක්ගේ මවක්, මැදවච්චියෙන් එන්නේ අපේ සායනයට, ඇයටත් තිබුන ප්‍රශ්නය ඇගේ දරුවා අතුරුදහන් වෙලා තිබුනා, මිනී පෙට්ටියක්වත් ලැබුනේ නෑ අතුරුදහන් බව පමණයි දන්නේ.. කියන එක.

එතකොට තව හිටියා කීප දෙනෙක් යුද්ධයේ අර අවසාන මෙහෙයුමේදී , තමාගේ,( මම හිතන්නේ මම ළඟදී මෛතලී ගැන ලීවා,) මේ ඔක්කොම අනවර්ථ නම් මම සත්‍ය නම් භාවිතා කරන්නේ නෑ.

මෛතලීගේ පෙම්වතා අත් අඩංගුවට පත් වෙලා අතුරුදහන් වෙන්නේ මේ කාලයේදී. මේ අයගේ තිබුණු මේ ප්‍රශ්නත් එක්ක අපි දැනගෙන හිටියා, මේ සමාජ ක්‍රමය නෙමේ .. මේ දේශපාලන ක්‍රමයයි. අන්න ඒ ක්‍රමයට ද්‍රෝහී වන්නන් මිස දේශයට ද්‍රෝහිවන්නන් නොවන බව මම පසක් කර ගත්තේ වන්නියේදී. මොකද අපි ඔක්කොම එකම රටක ක්‍රමය විසින් අවතැන් කරපු වෙනස් කරපු පුද්ගලයෝ.

මම එහෙට යනකම් මම හිතන් හිටියේ කොටි කියන්නේ මහා භයානක මිනිසුන් කොට්ඨාසයක් කියලා. ඔවුන් හිතන් හිටියේ සිංහල අය කියන්නේ මහා දරුණු බොහොම නරක කට්ටියක්, මේ අපට ජීවත් වෙන්න දෙන්නේ නැති, කියලා.නමුත් මා ඔවුන් හා මා අතර, අපි අතර !  ඇත්තෙන්ම සිංහල වෛද්‍යවරුන් විශාල ප්‍රමාණයක් හිටියා..ඔවුන් හා අප අතර ගනුදෙනුවේදී අපි තේරුම් ගත්තා දේශද්‍රෝහීන් කියන්නේ කවුරුන්ද කියා. ඇත්තටම දේශයට ආදරය කරන්නන් සියළු සෙසු මනුෂ්‍ය කොට්ඨාසයන් වෙත ද එකම මානව දයාවෙන් ක්‍රියාකරන බව මා තේරුම් ගත්තේ වන්නියේදී.
එතකොට මේ අම්මලා දෙන්නාගේ කතාවෙදි අපිට දැනුණු දෙයක් තමයි ඔවුන් දෙන්නටම අවශ්‍ය උත්තරයක්. තමන්ගේ දරුවා ජීවත්ව ඉන්නවද නැද්ද ? ඔවුන් හැම තිස්සෙම කියන්නේ ඒ දේ. අපිට උත්තරයක් දුන්නොත් හිත හදාගෙන ජීවත්වෙන්න ලේසියි කියන එක !

අපි කොහොමද මේකට උත්තරයක් හොයන්නේ ?

අපේ මනෝවෛද්‍ය විශේෂඥ වරයා අන්තිමට ඇසුවේ ඔබට හිත හදාගන්න මොකක්ද කරන්න ඕනේ කියලා. මට මුලතිව් වනයට ගිහිල්ලා මගේ පුතා අන්තිමට හිටියයි කියන තැනට ගිහින් පූජාව තියනන් ඕනේ කිඅය්ලා. අපේ සර් ඒකටත් එකඟ වුනා.

සිංහල සොල්දාදුවාගේ අම්මාට තිබුණු ප්‍රශ්නය පුතා නැවත ගෙදර එයිද කියලා. අපිට ඒකට දෙන්න උත්තරයක් කවදාවත් තිබුනේ නෑ.

ඒ වගේ පරිසරයක ඉඳිද්දී මම මේ පොත කියවද්දී, ආදිත්‍යගේ මව ගැන කියවද්දී මට මැවිලා පෙනෙන්නේ මේ අම්මලා.

සිස්ටර් සෙව්වන්දි තමන් ඉන්න ඕනෙ තැන ගැන පවසමින් විටින් විට, අර විප්ලවවාදී අදහස් වලදී මතුකරන තර්කයන් වලදී මට මතක් වෙන්නේ අපිව. අපි, රජයේ සේවකයො හැටියට අපි ඉන්න ඕනෙ තැන අපේ ඔළුවෙන් පෙන්වා ගනිමින් නමුත් ඊට වඩා දුර දිවයන්න අපිට  ඇතැම් වෙලාවට සිදුවුනා.

මොකද ඒ සමයේදී අර කළින් කිව්වා වගේ, යුද්දේ ඉවර වුනාට පස්සේ මොකුත්ම ප්‍රශ්නයක් නෑ වගේ...මිනිස්සු සතුටෙන් ඉන්නවා...කියලා  හිතාගෙන මිසක් පශ්චාත් යුද සමයක ඇතිවන ප්‍රශ්න ගැන කතාවක් නෑ. උදව්වට ආපු එන් ජී ඕ ප්‍රමාණයත් හිටියේ නෑ. එතකොට රජයේ සේවකයන් හැටියට අපිට මේ සියළු දේ කරන්න සිදුවුනා දේශපාලන කියන අර කොටුව ඇතුලේ ඉඳගෙන. මට කියන්න මතක් කරන්න ඕනේ වුනේ... දැන් අවුරුදු හතක් ගෙවිලා නමුත් මම තාමත් ඔවුන් සමග කතා කරනවා, මොකද අපි ඔවුන් සමග සහෝදරත්වයෙන් හිටියේ. මැණික්ෆාම්වල සිටි පිරිස ඊළඟට පූන්තෝඩම්කඳවුරේ හිටි ළමා සොල්දාදුවන් විශේෂයෙන් අපි එක්ක ළෙංගතු වුනා. මොකදඔවුන්ට  නෑයෝ කියලා කියන්න කෙනෙක් හිටියේ නෑ, සෙන්චෝලේ මාංචෝලේ ළමා අනාථ කඳවුරුවල සිටි අයට නෑයෝ කියන්න කෙනෙක් හිටියේ නෑ. ඔවුන් දේශද්‍රෝහියෝ වුනේ, අර බෞද්ධ සාහිත්‍යයේ  කියන ගිරව් දෙන්නගේ කතාවේ වගේ මම කොළඹ ඉපදුන, ඔවුන් වන්නියේ ඉපදුන හින්දා කියලා මම නිතරම ඔවුන්ට පැහැදිලි කළා

අපේ රටේ මේ ප්‍රශ්නෙට තවම පිළිතුරක් නැති එක ගැන මම එක හේතුවක් ලෙස දකිනවා අපි ජයග්‍රහණය පොදු දෙයක් කරේ නෑ, ඒක අපි අපේ කරගත්තා කියා මටහිතෙනවා. ඔවුන්ව පරාජිතයන් බවට පත් කළා කියලා මට හිතෙනවා. නමුත් අපි එහිදී ඔවුන්ට , ඔවුන් දේශද්‍රෝහී නොවන බවත් මේ සමාජ ක්‍රමයක වෙනසක් පමණක් බවත් පැහැදිළි කරන්න නිතරම සිදුවුනා. එය ත්‍රස්තවාදයට එරෙහි වූ යුද්ධයක් මිස ජාතියකට එරෙහිව කළ යුද්ධයක් නොවන බව අප ඔවුන්ට පැවසුවා.
එතකොට මෙතන එක තැනකදී මම මේ පොතෙන් අරගත්තු දෙයක් මතක් කරනවා . ඒ තමයි “සංවාදයක් සිදු කළ යුතු තැන සංවාද කළ යුතුයි , යුද්ධයක් අවැසි නොවේ කියලා”

මේ පොතේ මට දැඩිව දැනුන දේ තමයි  බොහෝ වෙලාවට අපි යම් කිසි දෙයක් මතුපිටින් ස්පර්ශ කරලා තමයි කතා කරන්නේ, උදා හරණයක් තමා අපි යුද්ධය ගැන කවි ලීවා විශ්ව විද්‍යාල යන කාලේ, එතකොට අපි උතුරක් දැකලා තිබුනේ නෑ ඒමිනිස්සු කොහොමද කියලා දැක්කේත් නෑ, නමුත් එහෙ ගියාට පස්සේ කවියක් ලියා ගන්නට බැරි තරම් හිත ගොළු වුනා.

ඉතින් යම් කිසි කෙනෙක් ඇත්තටම මේ දේවල් වින්දට පස්සේ ඒවා දැක්කට පස්සේ ඒවා සමග අරගල කළාට පස්සේ දැනෙන දේ බොහෝ වෙනස්. ඒක මේ පොතෙන් මම බොහෝ ලෙසින් දැක්කා.

ඊළඟට 189 වෙනි පිටුවේ මට නිතරම මතකයේ රැඳුණු තැනක් තමයි. කුමාර් පියතුමා කියන මතකය දිග හැරින තැන

“මේ සියල්ල කීමෙන් පලක් නැති නමුදු ඔබ නිතරම සිහිපත් කරන්න අපි ජීවිතය වෙනුවෙන් බොහෝ වද වේදනා විඳ ඇති බව එය දරා ගැනීමේ සීමාව ඉක්මවා බොහෝ දුර ගොස් ඇතත් අපි තවමත් දරා ගනිමින් සිටින බව. ඔබේ යැදුමන් වලදී නිතර අප සිහි කරන්න. ඔබේ හදවත් තුල අපවෙනුවෙන් කඳුළක් හෙලන්නට සංවේදි ඉඩක් වෙන්කර තබා ගන්න, එය එසේ නොවුනත් ඇත්තෙන්ම ඔබ තුල අප වෙනුවෙන් ඉඩක් නොවුනත් අප ජීවත් වන බවත් සිහි කරන්න”

අපට සිදුවුනෙත් එයයි. අදටත් වන්නියේත් දකුණේත් නිවෙස් වල මව්වරු කඳුළු හෙළනවා, අදටත් බිරින්දෑවරු තමන්ගේ අහිමි වුන ස්වාමි පුරුෂයන් එනකම් බලාගෙන ඉන්නවා.
අපිව අද වන විට අපිට මේවා නොදැනෙන නොදකින සමාජයක් බවට පත් කරලා තියෙනවා කියලයි මට හිතෙන්නේ. යම්කිසි දවසක අපිටමේ දේවල්වල මේ ගැටළුව ලිහා ගන්න පුළුවන් වුනානම් මං හිතන්නේ, "දේශද්‍රෝහියාගේ නිර්මල හදවත" කියලා මේ පොත නම් කරන්න ඕන  නෑ. මං හිතන්නේ නෑ ආදිත්‍ය දේශද්‍රෝහියෙක් කියලා ඔහු මානව හිතවාදියෙක්. ඔහු සියල්ලන්ටම එක සේ ප්‍රේමකළා ,වාසනාවකට දොස්තරලා හැටියට අපි දිවුරුම් දෙනවා සියල්ලන්ටම කිසිම බැඳීමකින් හෝ තත්වයකින් ස්වායක්තව හැමෝටම එක සේ දයාව කරුණාව සහ වගකීම් ඉටු කළ යුතු බවට, අපට එසේ ප්‍රශ්න වලට මුහුණ දෙන්න වුනේ නෑ. නමුත් මා දන්නවා එසේ ප්‍රශ්න වලට මුහුණ දෙන්න වුණ පිරිස් ගැන ඔවුන් යම්කිසි පිරිසකට හෝ පුද්ගලයෙකුට උදව් කළ පමණින්.

එනිසා මම හිතන්නේ මේ පොත ගැන  මම අන්තිමට ඉදිරිපත් කළ කාරණය අපි වඩාත් හදවත් වලට ගනන් ඕනේ. කිසිම පුද්ගලයෙක් දේශ ද්‍රෝහියෙක් වෙන්නේ නෑ ඔවුන් මේ සමාජ ක්‍රමයේ ද්‍රෝහියෙක්  වෙනවා මිසක් ඒකත් මේ ක්‍රමය පාලනය කරන්නන් විසින් ඇති කරන්නේ. එනිසා මානව හිතවාදියෙක් වූ පමණින් දේශ්ද්‍රෝහියෙක් වෙන්නේ නෑ කියා මා කතාව අවසාන කරනවා..

දේශද්‍රෝහියාගේ නිර්මල හදවත පොත ගැන වූ සංවාදයේදී

Sunday, March 11, 2018

නොපෙනෙන ලෝකය පෙනෙන වුන් සේ ජයගත් ඔවුන්....

ඔබ සතුටින්ද  ඉන්නේ සහ වෙනත් කතා

ජීවිතේට අභියෝග කරන්න පුළුවන් මිනිසුන් විරලය..... නෙතින් අප දකිනා ලෝකය ඔවුන් අසා විඳ ගත් අයුරු විශ්මය ජනකය.
මේ ශ්‍රී ලංකා දෘශ්‍යාබාදිත ජන සම්මේලනයේ , කාන්තා ජාතික සංසදයේ කාන්තා දින උත්සවයයි. එහිදී මා කළ කතාව

The sri lanka federation of visually handicapped held their womens day conference today. They launched their audio magazine and appreciated their fellow members with special talents. We were invited as guest speakers.
 මේ මගේ කතාවයි...

------------------------------------

ප්‍රථමයෙන්ම මම ස්තූති වන්ත වෙනවා, ම මෙහි ප්‍රධාන ආරාධිතයා හැටියට ඇවිත් කතාවක් කරන්නට ඉඩකඩ ලබා දීම ගැන.  මෙහි රැස්ව සිටින වීරවරියන් හට කතා බහ කිරීමට ලැබීම මා ලද භාග්‍යක් ලෙසසලකනවා

මමත් කාන්තාවක්, අන්තර්ජාලය තුල සමාජ ක්‍රියාකාරිනියක් බවට නොදැනීම පත්වුණ මට , ලංකා සමාජය තුල රජයේ වෛද්‍යවරියක් හැටියට ක්‍රියාකරන මම, බ්ලොග්, පොත් සහ පුවත්පත් ඔස්සේ ලිපි ලියන කියවන මම ඔබ හැම සහ ඔබේ ක්‍රියාකාරකම් නරඹමින්, අන්තර්ජාලය ඔස්සේ ඔබේ ලියැවීම් තුලින් ජීවිතය විඳිමින් ඔබ සැම ගැන අවබෝදයෙන් මා සිටිනවා.  මට ඔබ හැම දැනෙන්නේ ජීවිතයට අභියෝගයක් එල්ල කළ වීරත්වය කියන දේ නිතැතින්ම උරුම කරගෙන ඉන්නා පිරිසක් ලෙසයි.

මේ ලෝකේ ගත්තම මේ ලෝකේ කාන්තාවන් සහ පිරිමින් කියා දෙකොටසක් හිටියට, අපිට ලැබෙන අභියෝග කාන්තාවන් සහ පිරිමින් කියලා දෙකකට බෙදලා දීලා නෑ. එහෙම දීලා තියෙන එකම දේ තමා දරුවන් හැදීමේ හැකියාව.

මේ දරුවන් බිහි කිරීමේ කිරි දීමේ හැකියාව ඇරුණු කොට අනික් සියලුම දේ කාන්තාවන්ටද පිරිමින්ටද එකවගේ කළ හැකියි කියා මම විශ්වාස කරනවා.

එහෙම ලෝකෙක තවමත් කාන්තාවන්ව දුර්වල කණ්ඩායම බවට පත්වෙන්න හෝ නිතැතින්ම පත් කරන්න උත්සහ කිරීමක් මා දකිනවා.

කාන්තා දිනය යෙදී ඇති මාර්තු 8 වැනිදා වගේම මේ කාල සීමාවේත්, කවි කතා, වැකි ලියා පළ කරමින් අපි මේ ගැන මතක් කරනවා. අපි සුවිශේෂ කට්ටියක් අපි ගැනත් කතා කරමු කියලා ගෑණු අපි එක එක කණ්ඩායම් වලට බෙදිලා කටයුතු කරනවා. කට්ටියක් සම තැන ඉල්ලනවා කට්ටියක් නිසි තැන ඉල්ලනවා. සමහරු කියනවා පිරිමින්ට යටත් නොවී ඉමු කියලා. පුරුෂාධිපත්‍යය, ගෘහස්ථ හිංසනය වගේ බරසාර වචන ඇහෙනවා. මේ ඔක්කොම අස්සේ, “අපොයි හරි අමාරුයි ජීවිතේ, මේකනම් වැඩක්ම නෑ, මම හරි කරුමක්කාරියක් , කාලකන්නියෙක් , මට කිසි දෙයක් හරියන්නේ නෑ, “ කියාගත්ත පිරිසකුත් ඉන්නවා.

හැබැයි ඔය නිසි තැන සම තැන ඉල්ලන කෑ කොස්සන් ගැහිළි අස්සේ මම මෙහෙම දෙයක් කියනවා

“අපි අපේ ගැන හිතන් ඉන්න විදිහ හෝ තැන තමයි ලෝකය අපිව දකින හැටි තීරණය කරන්නේ, අපි අපිව මනසින් දාන තැන තමයි ලෝකය අපිව තියන්නේ”

The way in which we think of ourselves has everything to do with how our world sees us and how we see ourselves successfully acknowledged by the world.”- Arlene Rankin

බරසාරකතා නැතිව මම හිතුවා කතන්දර කීපයක් කියන්න.

ගොවි මහත්මයෙක්ට හමුවන උකුස්සාගේ බිත්තරයේ කතාව මට මතක් වෙනවා. ගොවි මහත්මයෙක්ට උකුස්සෙකුගේ බිත්තරයක් හමුවෙනවා. ඔහු ඒක රකින්න කිකිළියන්ගේ කොටුවෙන් තියෙනවා. ඒක රැකලා යම් කාලයකදී උකුසු පැටියෙක් එළියට එනවා. හැබැයි මේ උකුසු පැටියා ඉන්නේ කිකිළියන් අතරේ. මේ පැටියා කිකිළියන්ගේ ගති අනුගමනය කරනවා. ඔවුන් හැසිරෙන විදිහට හැසිරෙනවා. තමන්ගේ කිකිළි අම්මාගේ හැසිරීම් ඒ විදිහටම අරගෙන වැඩි දුර පියාඹන්න පවා මේ උකුස්ස්සාට නොහැකි වෙනවා. එක දවසක් ඈත අහසේ පියාසර කරන උකුස්සෙක් දැකලා එයාට හිතෙනවා. අනේ බලන්න කොච්චර ප්‍රතාපවත් කුරුල්ලෙක්ද, කෝච්චර ඉහළ අහසේ පියාඹනවද අනේ මම ලබන ආත්මෙවත් ඒවගේ කුරුල්ලෙක් වෙලා ඉපදෙන්න ඕනේ “ කියලා

මේ කතාවෙන් අපිට ගන්න වැදගත් කතාවක් තියෙනවා. අපි බොහෝ අය මේ උකුසු පැටියා වගෙයි. අපි හුරුවෙලා ඉන්නවා සමාජය විසින් අපව තියන්න උත්සහ කරන තැන හෝ අපව සංස්කෘතිය විසින් සීමා කරන තැන ඉඳගෙන “අනේ අපිට කමක් නෑ මෙහෙම හොඳයි “ කියලා හිතන්න.

මම කියන්නේ අපි එසේ විය යුතු නෑ. අපට පුළුවන් අපි කැමති ඕනෑම දෙයක් කරන්න සහ අපිට ඕනෑ තැනට  යන්න. තියෙන්න ඕනේ බොහොම දරුණු ඕනෑකමක් විතරයි. මම එහෙම කියන්නේ මේ කතා කරන මම උනත් මගේ සීමාවට පිට බොහෝ දේ කළ නිසා තමයි අද මම මෙතන ඉන්නේ.

දැන් මෙතන ඉන්න ඔබ කණ්ඩායමේ බහුතරයක් ජීවිතේ උපතින් හෝ පසුව ඔයාලට එල්ලවුන විශාල අභියෝගයක් සහ බාධකයක් , සුනුවිසුනු කර, ජය ගෙන සිටිනවා. සමාජයට බරක් නොවී ආදර්ශමත් ජීවිත ගත කරනවා. ඔයාලා අර උකුසු පැටියා වගේ වුනේ නෑ.

ඔයාලා ඉදිරියට දැම්ම NO කියන තීරණයටට why not…කියා අභියෝග කරලාතියෙනවා. ඒ නිසා කාන්තාවන් හැටියට මේ සමාජයේ අන් අයට වඩා ලොකු ආත්ම දහිරියක් සහ අභිමානයක් ඔබලා සතුයි කියා මා සිතනවා

ඒනිසා අපි අපි ගැහැණුන් හැටියට අපිට තියෙන ප්‍රශ්න මොනවද කියා කතා කරලා බලමු,  ඒවගේම ඒ ප්‍රශ්න වලට අපි මේ ජීවත් වන කාලයේ ඒ ප්‍රශ්න වලට මුහුණ දෙන්නේ කොහොමද කියා බලමු. දැන් මේ කතා කරන මම උනත් සර්ව සම්පූර්ණ බොහොම ශක්තිමත් හෝ උසස් කෙනෙක් කියන්න මම කැමති නෑ. මොකද අපි හැමෝ තුලම අඩු පාඩු කියන දේවල් අඩුවක් නැතිව තියෙනවා. එක්කෝ අපේ ශරීර හැකියාවන්, එක්කෝ අපේ අධ්‍යාපන හැකියාවන්, මේ හැම දෙයින්ම අපි වෙනස් වෙනවා. ඒවගේම තමයි සංවේදනාවන් තුලිනුත් අපි එකිනෙකා බොහෝ වෙනස්

එතකොට මට හිතෙනවා දෘශ්‍යාබාදිත පිරිසක් හැටියට අපට වඩා ඒ බාධක ඔයාලට බාදා වන බව මට වැටහෙනවා. මේ සමාජයේ නැති බැරි කම කියා පාමින් තමන්ට බෑ බෑ කියන මිනිස්සුන්ට ඔබ සැම හොඳ උත්තරයක් දීලා තියෙනවා. එනිසා මම හිතනවා මේ ජාත්‍යන්තර කාන්තා දිනයේ ආඩම්බර විය හැකි කාන්තාවන් පිරිසක් සිටිනවානම් ඒ ඕගොල්ලොන් කියලා

අපි ජීවත් වන සමාජය කිසිම විටෙක අනෙකා කෙරෙහි සංවේදී නොවන තැනක් බවට පත් වෙලා. අනෙකාගේ දුක කරදරය වෙනුවෙන් සහකම්පනය නොවන අය බවට පත් වෙලා. තමන්ගේ අල්ලපු වැටේ ඉන්න කෙනාගේ දුක් කරදර නොදකින මනුස්සයා, මුහුණු පොතේ සමාජ සත්කාර කරන බවට පින්තූර දානවා යොදුන් ගානක් ඈත ගම්මාන වලට ගිහින් පොත් පත් හෝ උපකරණ බෙදා දීලා. අන්න එහෙම සමාජයක තමයි අපිට ජීවත් වෙන්න වෙලා තියෙන්නේ.

ගැහැණු හැටියට දැරිවියන් කාලේ ඉඳන්ම අපට ආරක්ෂා වෙන්න සිදුවෙනවා සමාජයෙන් සහ අපේම අයගෙනුත්. මේ ලෝකය ඒ තරම්ම දූෂිත බොහොම තිරිසන් ගති ඇති තැනක් බවට පත් වෙලා.

එනිසා මම හිතනවා, ඔබ සැම ප්‍රථමයෙන් තමන් ආරක්ෂා කරගන්න උත්සහ ගතයුතුයි කියලා. කොයිම වෙලාවකවත් ප්‍රචන්ඩත්වයට ඉඩ දෙන්න එපා. මොකද අපි මේ ඉන්න ශිෂ්ඨ යැයි සම්මත සමාජය තුල මෛත්‍රීය කරුණාව හෝ උපේක්ෂාව කියන මේ ගුණාංග දකින්න ඇත්තේම නැති නිසා .

එනිසා, අපි ගැහැණුන් වශයෙන් එකිනෙකා ආරක්ෂා කරගනිමින් එකිනෙකාගේ ප්‍රශ්න ගැන එක්ව ක්‍රියාත්මක විය යුතුයි. විශේෂයෙන් සමාජයෙන් එල්ලවන ලිංගික හිංසනය කියන මේ ප්‍රචන්ඩත්වය කෙරෙහි අපි දැඩිව ක්‍රියාත්ක විය යුතුයි.

ඔබ සංගමය හරහා හෝ, අපි එසේ හිංසනයට ලක්වූ කවරෙක් හෝ වෙත්නම් ඒ ගැන ක්‍රියාත්මක විය යුතුයි කියා මම හිතනවා. කිසිම කෙනෙක් තමන්ට කරදරයක් දුකක් ගෙන දෙන පීඩාවක් ඉවසාගෙන සිටිය යුතු නොවේ. කෙනෙක්ගේ කරදරයක් දුකක් කියන්නට හොඳ උපදෙසක් ලබාගන්නට , උපදේශන සේවාවක් අපේ සමාජයේ තිබිය යුතුයි. එය නිරන්තරයෙන් අධ්‍යනයට ලක්විය යුතුයි කියා මා හිතනවා.

මට මතක් වෙනවා අපි කුඩා කාලයේ අපේ අම්මා, ගෙදරට වැඩිහිටි හෝ පිරිමි කෙනෙක් ආවොත්,  ඔවුන්ට සාලයේ නිදාගන්න ඉඩ සකස් කරලා දීලා, කුඩා අපි සියල්ලන්වම කාමරයක දාලා ලොක් කරගෙන තමයි නිදා ගන්නේ, අපි ඒ කාලේ ඇයට හිනාවෙනවා, “මේ මොන බයක්ද, මොන කරදරයක්ද, දාඩිය දාගෙන කාමරයක ගාල් වෙන්නේ ඇයි කියලා” නමුත් දැන් අපට තේරෙනවා ඒ අපිව ආරක්ෂා කරන්නයි කියලා

මම දිනක් එක්තරා ලිපියක් ලීවා “ඔබේ යට ඇඳුමේ පාට කුමක් ද ?” කියලා , මගේ දෘෂ්‍යාබාදිත යහළුවන් කිහිප දෙනෙක් කීවා, ඔයා මේ දේ ලීව එක ලොකු දෙයක් බෝධිනී, අපි බොහෝ අය නිවෙස් වලදී කුඩා කාලයේ ලිංගික හිංසනයට ලක් වූවා කියා. අන්න ඒ හින්දා කාන්තා දිනයේ අපි වැදගත් පණිවිඩයක් ඔළුවට ගන්න ඕනේ, අපේ නිවෙස් තුලම හිංසනයට ලක්විය හැකි බව. ඔබට පුළුවන් කාන්තා සංසදය හරහා මේ ප්‍රශ්න වලට උදව් උපකාර , වෛද්‍ය උපකාර සහ උපදෙස් ලබා ගන්න.

අපේ වගේ සංස්කෘතිය ගැන මහ ඉහළින් කතා කරන රටක ජීවිත අඳුරු කරන මේ ප්‍රශ්න ගැන අපි විවෘතව කතා කරන්නේ නෑ. මේ සමාජයේ ජීවත් වන කාන්තාවට පීඩා කරන්නම තමයි සියලු දෙනා සහ සියලු  ක්‍රමවේද සැකසිලා තියෙන්නේ.  කිසිම පිරිමියෙක්ගේ හව්හරණක් නැතිව ජීවත් වෙන්න බෑ කියන එක මේ අපේ ලංකා සමාජයේ මුල් බැසගත්ත දෙයක් මං කියන්නේ අපි කාන්තාවන් හැටියට අපිටම උරුම වෙච්ච අභිමානයක් ඔස්සේ අපිටම පුරුදු වුන ක්‍රමයක් ඔස්සේ, රැකියාවක හෝ ස්වයං රැකියාවක යෙදෙනවානම් අපිට තනිව නැගී සිටින්න බොහොම පහසුයි කියන එකයි මම කියන්නේ.

යුරෝපයේ රටක මා දන්නා කාන්තාවක් තම අවුරුදු හයක පුතනුවන් සමග තනිවෙන්න සිදු වෙනවා ඇයට ඒ වෙලාවේ රැකියාවක්වත් නෑ. ඒ උනත් වසර ගණනාවක් ඇයව බලාගන්නේ රජය විසින්. ඇයට සුදුසු රැකියාවක් ලැබෙනකම් මාසිකව මුදලක් ලැබෙනවා. ඒ සඳහා අවශ්‍ය ප්‍රතිපාදන රජයෙන් වෙන් කෙරෙනවා. ඒවාට ක්‍රමවේද එහි තියෙනවා. තවත් යහළුවෙක් සිටිනවා ඇයට කතා කරන්න බැහැ නමුත් ඇය සංඥා ක්‍රමයට සන්නිවේදනයේ යෙදෙනවා. ඇයටත් රජය මගින් ජීවිත කාලය පුරාම වේතනයක් ගෙවනවා, නමුත් ඇය, බිහිරි සංචාරකයින්ට මග පෙන්වන්නෙක් ලෙස කටයුතු කරමින් වේතනයක් ලබා ගන්නවා. ඔවුන් තනිව ගෙවල් වල ජීවත් වෙනවා. තනිව සමාජයේ සියලු වැඩ කටයුතු සිදු කරගන්නවා. අපේ රටේ ඇයි එහෙම සුරක්ෂිත භාවයක් නැහැ. ආබාධ සහිත ව ජීවිතය දිනන්නන් නොයෙක් කරදර සහ හිංසන වලට ගොදුරු වෙනවා. අපේ රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්ති තුලින් මේ වගේ තැන් ගැන සොයා බලනවාද ?මේ සංසදය තුලින් අපට මෙවැනි සංවේදී ජීවන කාරණා ගැන රජයේ අවධානය ලබා ගැනීමට කටයුතු කරන්න පුළුවන් කියා මට හිතෙනවා.

අපේ නිවෙස්වලදීම අපි හිංසනයට ලක් වෙනවා නම් මේ තරම් බණ කියන බණ අහන රටක අපි එකිනෙකා කෙරෙහි ප්‍රචන්ඩ කාරී ලෙස හැසිරෙනවානම් එක කොයි තරම් දුක්ඛදායී තත්වයක් ද?

මේ දරුණු වීම් කෝප වීම් සහ කලහාකාරී කම්වලට හේතු මොනවද. අපි ඒ දේ ගැනත් හොයන්න ඕනෙ. සමාජය පිරිහිලා කියලා කියන අපිම එහෙනම් මොනවද ඒගැන කරන්න ඕනෙ. අපි කොහොමද මේ ප්‍රශ්න විසඳගන්නේ කියලා ඒවාට විසඳුම් හොයන්න ඕනේ. එතකොට මම අවුරුදු ගණනාවක් යුරෝපා රටක විදෙස් අධ්‍යාපනය ලබද්දී මම හිටියේ බොහොම සාමකාමී සමාජයක, අපිට පළමු අවුරුදු දෙකේ ඉගැන්නුවා දර්ශනය හෙවත් ෆිලෝසොෆි ඒ තුලින් සමාජය ගැන අවබෝදයක් වගේම අධ්‍යාත්මික වශයෙන් අප තුල විශාල වෙනසක් ඇතිකලා. එකිනෙකා කෙරෙහි සහකම්පනය වීම සහ සංවේදී වීම කෙරෙහි අපි වඩාත් නැඹුරු වුනා.

ඒක අපේ රටේ අද නැත්තටම නැති වෙලා. හැම ක්ෂේත්‍රයක් තුලම අපි දකිනවා, සංයමයක් නොමැති කම නිසා ඇති වන කලබල . පසුගිය දිනවල ඇතිවුනු කෝලහලත් එහෙමයි. පිස්තෝලයක් අරගෙන පාරේ චන්ඩි හැසිරීමක යෙදුනු ගැහැණිය තුලින්ද අපි දකින්නේ එයමයි.

අපි සමාජයක් වශයෙන් අපේ සියළු පුරවැසියන්ට සාමකාමී දිවි පැවැත්මක් සහ නිවහල් බවක් අහිමි කරලා තියෙනවා

අපි එහෙනම් මේ ඉගෙනුම හදා ගන්නේ කොහෙන්ද ? අපි අපේ කුඩා දරුවන්ගෙන් ම මේ ඉගෙනුම සහ සැකැස්ම හදා ගත යුතුයි. අපේ පාසැල් අධ්‍යාපනය විෂය මූලික වෙලා තියෙනවා. ඒකට අපි මේ යහපත් ක්‍රියාවන්,සාරධර්ම සහ ඉවසීම කියන දේවල් එකතු කළ යුතුයි. මම ඉගෙන ගත් පාසැලෙන් අපව, අවුරුද්දකට කිහිප වතාවක්, ග්‍රේස් කුමරි හෝ වෙනත් අනාථ නිවාසයකට හෝ මහළු නිවාසයකට එක්කන් යනවා. අපි ඒ පරිශ්‍රය සුද්ධ පවිත්‍ර කර ඔවුන්ට තෑගි බෝග ගෙනගිහින් බෙදා දෙනවා. ඔවුන් සමග කාලය ගත කරනවා. කුඩාකල පටන් ආබාධ සහිත පුරවැසියන් කෙරෙහි අපි සංවේදී වෙනවා. ඔවුන් විශාල අභියෝගයක් ජයගන්නා පිරිසක් බව අපි කුඩා කල සිට ඉගෙන ගන්නවා. එහෙම හැදුණු දරුවා කවදාවත් ප්‍රචන්ඩ කෙනෙක් හෝ සමාජයක් පෙළන්නට පෙළඹෙන්නේ නෑ.

ඉතින් ඒ වගේ ඉගෙනුමක් අපි සමාජය තුල ඇති කළ යුතුයි. කාන්තාවන් වශයෙන් මම ඔබ අපි හැම දෙනාටම සුරක්ෂිත පරිසරයක් නිර්මාණය කළ හැක්කේ එවිටයි කියා මම විශ්වාස කරනවා.

ඒවගේම, රජය විසින්, අභියෝග සමග ජීවිතය ජයගන්න ඔබ වැනි දිවි විරුවන් වෙනුවෙන් විශේෂ වරප්‍රසාද සැලසිය යුතුයි කියා මට සිතෙනවා. උපාධිදාරීන් පවා බිහිව සිටින මෙවන් ප්‍රජාවක මා දන්නවා විරැකියාව දැඩි සේ තිබෙන බව. අපිට පුළුවන්නම් රාජ්‍ය ව්‍යවසාය තුලින් මේ අයගේ ජීවිත වලට හයියක් දෙන්න ඒක රටක් වශයෙන් අප අබාධ සහිත වූවන් ගැන සංවේදී බවට ලක්ෂනයක් කියා මම හිතනවා.

මම එක්තරා කාලයකදී ආබාද සහිත දරුවන් ජීවිත කාලය පුරාම රෝගාබාද සහිත දරුවන් එන යන වාට්ටුවක සේවය කරනවා. ඒ රෝගාබාද සුව කරන්න බැරි , ජීවිත කාලය පුරාම පවතින ජාන වලින් උරුම වෙන රෝගාබාද. මම දකිනවා එහි එන යන දරුවන්ගේ ඉඳන් තරුණයන් පවා හැමෝම ඉන්නේ ජීවිතය ගැන කලකිරීමකින් බව, “ඇයි මටම මෙහෙම වෙන්නේ “ කියා හිතමින් ඉන්නෙ.  අද මෙහෙම කතා කරන මේ මම උනත් මට කරදර කාලවලදී “ඇයි මෙහෙම වෙන්නේ?” කියා කම්පා වුනා. මම මේ දේවල් ඒ දරුවන්ගෙන් හොඳටම දැක්කා, එයාලගේ රෝගාබාද උත්සන්න වෙලා මේ ලෝකේ හැරයන්න පවා හිත කඩන් වැටුණු ඒ දරුවන්ට සිද්ධ වෙනවා. ඒ අතර මම දකිනවා දරුවන් පිරිසක් බොහොම උද් යෝගයෙන් ඉන්නවා. මම ඒ දරුවෙක්ගෙන් ඇහුවා “ කොහොමද ඔයා සතුටෙන් ඉන්නේ?” කියලා. ජීවිත කාලයම රෝගියෙක් ලෙස ජීවත් වෙමින්, මාසෙට දෙතුන් පාරක් රෝහල් ගත වෙමින් ඔවුන්ගේ ඒ සිටින දරුණු තත්වයත් එක්ක කොහොමද ඒ අය හිත හදාගෙන සතුටෙන් ඉන්නේ කියලා. එතකොට ඒ දරුවා මට කියනවා.

“ ඩොක්ටර් මම ඉගෙන ගත්තා මේ ඇතිවුණ දේ මට වෙනස් කරන්න බෑ කියලා, මට මේ රෝගය වෙනස් කරන්න බෑ කියලා. ඒක මගේ ජානවලින් ආපු දෙයක් ,හරියට අපි ඕගොල්ලොන්ට වුනත් ජාන මගින් එන නිදන්ගත රෝග තියෙන්න පුළුවන්. මට වෙනස් කරන්න බැරි ඒ දේ අයින් කරලා මම බැලුවා මට වෙනස් කරන්න පුළුවන් දේවල් මොනවද කියලා. එතකොට මම දැක්කා, මට සතුටෙන් ඉන්න පුළුවන්, මට දුක් වෙන්නේ නැතුව ඉන්න පුළුවන්, ඊළඟට මම දැක්කා මට අනිත් අයට උදව් කරන්න පුළුවන් කියලා ඒ මගේ සතුට තුලින්. මම සතුටින් ඉන්නකොට ඒ මගේ අම්මා තාත්තා උනත් සතුටෙන් ඉන්නවා කියලා මට තේරුනා , මම සතුටෙන් ඉන්නකොට මගේ ඇඟේ පතේ අමාරුත් ටික ටික අඩු වෙනවා කියලා මට තේරුනා” අන්න ඒ දේවල් තමයි ඔහුගේ සතුටේ රහස.

ඊළඟට ඔහු කියනවා, “ඩොක්ටර් මේ ලෙඩේ සම්පූර්ණයෙන් නිට්ටාවට සුවකරන්න හැකි බෙහෙතක් තිබ්බත් මට දැන් ඒක ඕනෙ නෑ කියලා” ඔහු කියනවා ඔහුගේ මේ රෝගය තුලින් ඔහු ජීවිත අවබෝදය ලබා ගත්තා කියලා. ඉතින් මම හිතුවා අපි මේ අපට නැති දේ ගැනම දුක් වෙවී ඉන්නා අතරේ මේ වගේ පොඩි පුතෙක්ගෙන් අහගත්ත මේ ඔවදන් වලින් කොයි තරම් වෙනසක් අපේ මේ ජීවිත වලට ඇති කරගන්න පුළුවන්ද කියලා. මමත් එදා ඉඳන් මට නැත්තේ මොනවද කියා දුක් වෙන්නේ නෑ, මට තියෙන දේ ගැන සතුටු වෙනවා කියලා. මම නැගිටිනකොට මම ජීවත් වෙනවා කියලා දැනෙන එක මට හුස්ම වැටෙන එක, මගේ හිසට ඉහළින් වහළක් තියෙන එක, පිරිසිඳු ජලය , පයට පෑගෙන්න මහ පොළොව තියෙන එක අන්න සතුටු වෙන්න කාරණා.  නිවෙස් නැති පිරිස්, පිරිසිඳු වතුර නැති තැන් බොහෝමයක් තියෙනව. මම ඔය වගේ මට තියෙන දේවල් ලැයිස්තු ගත කළා,  ඔහොම මට පුළුවන් දේ සහ තියෙන දේවල් බැලුවම ඒවා ඉතා විශාල ප්‍රමාණයක් බව මට වැටහුනා. ඇත්තටම ඒකෙන් මගේ ජීවිතේ විශාල වශයෙන් වෙනසක් ඇතිවුනා. මම සතුටෙන් ඉන්නකොට මගේ අවට අයත් සතුටෙන් ඉන්න බව මට තේරුනා.

ඉතින් මම දන්නවා, මෙතන ඉන්න බොහෝ දෙනෙක් ජීවිතයට එල්ලවුන දෘෂ්‍යාබාදිත බව කියන පීඩනය ජයගෙන, දරුවෝ පවා හදලා, මම දැක්කා ඒ දරුවෝ උසස් ලෙස පාසැල් විභාග ජයගෙන තෑගි පවා දිනා ගන්නවා. ඒ තරම් විශාල ධෛර්‍යයකින් ක්‍රියා කරලා ඔබ අද මේ තැනට ඇවිත් ඉන්නවා. ඉතින් ඔබට සතුටු වෙන්න කාරණා එකතුකරන්න අමාරු වෙන්නේ නෑ.

 ඉතින් මම තව බොහෝ වේලා කතා කරන්නේ නෑ.මට මතක් වෙනවා එක කතාවක්... ඒක කියලා මගේ කතාව අවසන් කරන්න හිතනවා.

මම උතුරු පළාතේ රැකියාව කරද්දී, ඒ යුද්ධය අවසාන වුනත් එක්කම වගේ, අපිට යන්න සිදුවෙනවා මැණික් ෆාම් කියන තාවකාලික කඳවුරු ප්‍රදේශයට, එහිදී මම දැක්කේ බොහෝ දිරිමත් කාන්තාවන්. ඔවුන් බොහෝ දෙනෙක් ආබාධිත තත්වයට පත් වී සිටියා. නමුත් ඒවා මැඩගෙන ඔවුන්ට ඕනෑ වුනේ නැවත ඔවුන්ගේ ගම් බිම් වලට ගිහින් වගා කරන්න. ඊට අවුරුද්දකට පමණ පසු, අපිට සිදුවුනා ඔවුන්ගේ ගෙවල් දොරවල් වලට යන්න. ඇතැම් තැන් වලදී මා දැක්කා, අම්මලා දුවලා පමණක් ඉතිරි වුන පවුල් වල ඔවුන් කිසි බියක් නැතිව, කූඩාරම් අටවගෙන ඔවුන්ගේ ඉඩම් වල වගා කරනවා. ඔවුන් ඉන්නේ අර ලා නිල් පාට යුනිසෙෆ් කූඩාරම් වල... මට එක පාරට හිතුනේ මේ වගේ පාළු පැත්තක, තනියම කූඩාරමක ඉන්න එක ආරක්ෂිත නෑ නේද කියලා.

“ ඔයාලට බය නැද්ද මෙහෙම තනියම ඉන්න එක “ කියලා මෙහෙම අනාරක්ෂිතව ඉන්න එක ගැන බයක් නැද්ද කියලා, මම ඒ තරුණ දුවගෙන් ඇහුවා... ,” මට බය කියන දේ දැන් දැනෙන්නේ නෑ ඩොක්ටර්, මට බය කියන එක තේරෙන්නෙ නෑ” කියලා.

මම ඒකෙන් තේරුම් ගත්තා යම් කිසි දෙයක් අපි හිතන්නේ නැත්නම්, අපට  තෙරෙන්නෙ නැත්නම් අපිට දැනෙන්නේ නැත්නම අපි ඒ දේ ගැන වද වෙන්නේ නෑ නේද කියලා…. මට හිතුනා “ඒක ඇත්ත නේද ? “ කියලා බය කියන එක මම දන්නේ නැත්නම් ඒක මට කරදරයක් වෙන්නේ අනේ නේද කියලා.

ඉතින් මම දන්නවා, ජිවිතේ බොහෝ බාධක මැඩගෙන ඔබ ආපු ගමනේදී, ඔබේ මේ දිරිමත් ගමනේදී තනිව ආ දුර ගැන මම විමසුවත් ඔබ කියාවි...කරදර ? බිය ? ඒවා අපිට දැනෙන්නෙ නෑ කියලා. මම දන්නවා මෙතන ඉන්න බහුතරයක් දෙනා ඒ තරම් ශක්තිමත් හිත් ඇතී අය කියලා. නැත්නම් ඔබට ඔබේ හිත හදාගෙන මේ තරම් ලොකු වීර ගමනක් එන්න බෑ.

මම දන්නවා මෙතන ඉන්න බොහෝ අය , ඒ ජීවිතයට එල්ල වුණු දෘෂ්‍යාබාදිතබව කියන පීඩනය මැඩගෙන , කළ හැකි සියළු කර්තව්‍යයන් වල යෙදෙන බව, බ්ලොග් ලියන, කතන්දර ලියන, මැහුම් ගෙතුම් කරන, පුටු වියන, පරිපාලන සේවයේ යෙදෙන ඔබ බොහෝ දෙනා, මේ සමාජයේ ඉන්නා අප වෙත ලොකු පණිවිඩයක් දෙනවා. ඒ , කිසිම දෙයක් ජීවත් වෙන්න බාධාවක් නොවන බවයි

ඉතින් කාන්තා දිනය මූලික කරගෙන , මේ අද පැවැත්වෙන සැමරුම් උත්සවයට මා හට ඔබ සැම වෙනුවෙන් කතා කරන්නට ලැබීම මම මහත් භාග්‍යයක් සේ සලකන අතර. ඔබ සංගමයේ කටයුතු සර්වප්‍රකාරයෙන් සාර්ථක වේවා කියා සුබපැතුම් එකතු කරමින් දිරිමත් ගමනක යෙදෙන්නට ඔබ සැමට ධෛර්‍යය ශක්තිය ලැබේවා කියා පතමි

ස්තූතියි.

වෛද්‍ය බෝධිනී සමරතුංග

Friday, February 16, 2018

වන්නි හදවත් පුපුරවන්න එපා

"මම වැඩ කළේ පොලීසියේ"

මාංචු ගැලවූ අත් අඩංගුවේ සිටි මිනිසා මට පැවසීය. මීට ස්වල්ප වේලාවකට කළින්.. "ඩොක්ටර් අපිට සිංහල තේරෙනවා" කීවේත් මොහුය.
බස් පුරවා සෙනග පැමිණෙන ඒ කාලයේ , වාට්ටුව ඉදිරිපිට කොරිඩෝවේ පෝලිම් ගැසී සිටින ජනකාය දුටු විට ඩියුටි ඉන්න එකම එක නේවාසික වෛද්‍යවරයාට
"අනේ අපොයි "කියැවෙනවා.
"ඇයි මේ" කියා මුල් කාලයේ අපි වික්ෂිප්ත වෙනකොට තමයි අපි දැනගත්තේ බහුතරයක්පොඩි පොඩි අමාරුත් ලොකු කරගෙන ඇඩ්මිට් වෙන්නේ , කඳවුරෙන් මිදෙන්න. ටික කාලෙකට හරි ඒ පරිසරයෙන් මිදෙන්න.
එහෙම විස්තර කතා කරද්දි තමයි ඔවුන් අතරෙන් කෙනෙක් කීවේ සිංහලත් පුළුවන් බව.
මට කතා කළ ඒ පුද්ගලයා ltte ත්‍රස්තවාදී සංවිධානයේ පොලීසියේ වැඩ කළ කෙනෙක්. "දැන් අපිට නරක කාලයක් උනාට අනික් අයට හොඳයිනේ " ඔහු කීවා. "මට බබාලා දෙන්නයි, මෝටර්සයිකලයක් තිබ්බා, .............පාරේ ගෙවල් තිබුනේ, දවල්ට මා බලන්න එයාලා එයි. " ඔහු අපට දරුවන්, බිරිඳ ආ විට ඔවුන් හඳුන්වා දුන්නා. ත්‍රස්තවාදය තමන්ගේම ජාතික වැසියන්ට පවා හානි කිරීම නිසා සමස්ථ ගමන් මග වැරදුණු බව ඔහු පැවසුවා. තමිලිනී ජෙයකුමාරන් ද් ඈ ලියූ පොතෙන් ඒ වග කියා තිබුනා.

යුද්ධය නිමා කළ යුතුව තිබුනා. අවුරුදු ගාණක් ඒ වෙද්දි අපි හෙම්බත් වෙලා මියැදෙමින් හිටියේ. මේ සියල්ලට මූලික වූ ත්‍රස්තවාදය නැවැත්විය යුතුව තිබුනා.
උතුරෙත් දකුණෙත් මළ ගෙවල් ඕසෙට තිබුනා. කොයි හංදියේ පිපිරෙයිද කෑලි කැඩෙයිද විසිවෙලා සුන් වෙයිද බයෙන් අපි මේ කොනේ හිටියා.
කේඬෑරි අත් වලින් අවි ඔසවන් වන්නියේ නොදන්නා කැලෑවල ගීතලා, රාජිතන්ලා නොවැටහුණු යුද්ධයක කුරුමානම් ඇල්ලුවා. සමහර අම්මලා තමන්ගේදූවරුන් වැඩිවියඑළඹෙද්දීම කවුරු හරි නෑයෙක්ට බන්දලා දුන්නා. ඇයි ඇහුවම කීවේ එහෙම නොකළානම් ඔවුන් ළමා ළමා සොල්දාදුවන් කරන්න පැහැරගෙන යන වගයි. ඔවුන්ට සිදු වුනේ ළමා මව්වරුන් වෙන්න. (අනිත්කොන තනි වුන ළමා මව්වරු)

ඒකොනත් මේ කොනත් එක වගේ ගිනි ගත්තා. හැදූ දරුවන් සේරම යුද්ධෙට බිලිවෙනකම් වන්නියේ අම්මලාත් දකුණේ අම්මලාත් කඳුළු සැළුවා. කිසි අඩුවක් නැතිව උස් මහත් කළ පුතුන් පෙට්ටි වල ගෙදර එද්දී මේ අම්මලා කඳුළු සැළුවා. ස්වාමිවරු භාර් යාවන් දූ පුතුන් අහිමි වෙමින් අවුරුදු තිහක් මේ රටේ අපි නැත්තටම නැති උනා.

එනිසා යළිත් කියමි, යුද්ධය නිමා කළ යුතුව තිබුනා.. ත්‍රස්තවාදය නැවැත්විය යුතුව තිබුනා. ඒත් මේ කාරණා දෙකෙන් ඔබ්බට අපි, ඔවුන් සියල්ලෝම එක මිනිස් ජාතියක්, මේ රටේම පුර වැසියන්. මේ ප්‍රශ්න විසඳෙන්නේ නැති වෙන්න එක හේතුවක් තමයි මේ ජයග්‍රහණය පොදු වුනේ නැති එක, පොදු කළේ නැති එක. ඔවුන් ඒ ගිය මග දොසක් ලෙස පසුතැවිලි නොවුනේ බොහොම කළාතුරකින් කෙනෙක්.

රටක් වශයෙන් ගත්තම මිනිස් සංහාරය මින් ඉදිරියට නවත්වපු එකම ලොකු දෙයක් ලෙස වන්නියේ නිහඬ ගුවන් ගැබ අපට කියා දුන් පාඩමයි . ඒ නැසෙන වැනසෙන එකට නැවතුමක් තිබිය යුතුමයි.

හදිසියේ පිපිරී නොමැරෙන එකම කොයි තරම් හොඳයිද කියලා හැමෝටම දැනිය යුතු වුනා .
හා හා පුරා උතුරු කොනට පත්වීම් ලැබූ අපි... තවත් නොපිපිරෙන නොමැරෙන නිසා අපේ අම්මලා සැනසීමෙන් උන්නා...උතුරේ කතාව හරියටම කියන්න පුළුවන් එහි ගිය අයට මිස කොළඹ පුටු රත් කළ අයට නොවේ.
මැදහත් හිතින්, ප්‍රශ්නයේ දෙපැත්තට බර නොවී කතා කරන්න පුළුවන් ඒ නිසයි.
අපි ගිනි නිවන්නන් වූ නිසා උතුරට රැගෙන ගියේ දයාව සහ සෙනෙහස... එනිසාමයි ඒ මිනිස්සුන්ගේ හිත් වලට සහනයක් ගෙනෙන්නට වැඩ කළේ.

නිර්වින්දක වෛද්‍යවරයාගේ සිට ප්‍රසව හා නාරිවේදය දක්වා සිටි වෛද්‍යවරුන් සම්මිශ්‍රණයක් සිටියේ. බහුතරය සිංහල වුනත් එහි ජාති බේදයක් තිබුනේ නෑ. සිංහල වෛද්‍යවරයාට තමන් සිහිනැති කරන්න දුන්නා , තමන්ගේ දරුවා නිරුපද්‍රිතව ඉපදීමට සහය පැතුවා. ඔවුන්ට බියක් හෝ සැකක් තිබුනේ නෑ ඔවුන්ට වෙනසක් වේවි කියලා.
මුහුණ බලන්නැතිව, අනින්නට පිහි වීදුරු කෑලි තියාගෙන පරුෂ ලෙස බැන වැදුණු හිටපු ත්‍රස්තයින් අවසානේ අප හා මිතුරු වුනා.

"ඔබ බෞද්ධ නිසාද ඉවසන්නේ" කියා එක් තරුණියක් මගෙන් ඇසුවා.
"ඉවසීමට ආගමක් නැතැයි" මා ඇයට කියා දුන්නා.

කොළඹ අපි බෝමබ නිසා සසල වූ හැටි කියද්දී, සාත්තු සේවිකාව ඔවුන්ගේ මායිම් ගමේ, ඇලවල කැලෑ වල හැංගුන හැටි කියද්දී, වන්නියේ කැලෑවක වෙඩි වැදුන ගීතා, මා වැනිම පෙනුමැති වෛද්‍යවරියක් ඒ තුවාල මහලා බෙහෙත් කළ හැටි කීවා.
"ගීතාට පව් කියන්නේ කොහොමද?" අසමින් සුළු සේවිකාව විස්සෝප වුනා. ඔවුන් දෙදෙනාටම මා තුල ඇති එකම ප්‍රේමයක් බව මා වටහා ගත්තා. නිරපේක්ෂ සෙනෙහස නම් මෙයමැයි කියා මා වටහා ගත්තා. (අනිත් කොන පොතේ ගීතා)

සිංහල වචනයක් ඇහෙද්දී ගහන්න පනින මනුස්සයා කොයි වෙලේ මට හරි සිංහල හෙදියට හරි ගසාවි යැයි බියෙන් සිටියා කියා අපේ ලොකු සර් කීවා. නමුත් කිසිම දිනක ඔහු එසේ අපට වචනෙකින් හෝ හානියක් කළේ නෑ.
"ඔබේ දෙවියන් ඔහුද ?" අසමින් බුදුන් දකින්නට අපි හැදූ බුදුමැදුර වෙත ඔහු ගියේ ඒ නිසා වෙන්න ඇති.
බුදුන් ද මිනිසෙක් බව මා ඔහුට කීවා
තමන් තුල ද බුදුන්, ජේසුන්, ක්‍රිශ්ණා හෝ විශ්නු ඉන්න බව මා ඔහුට කීවා.

වාට්ටුවට ගෙන ආ ගමන් මුහුණට කෙළ ගැසූ එක් කොල්ලෙක්ට මොකුත් නොකියා මා කළේ , මුහුණ සෝදා ගැනීමයි. ඔහු පසු දින සිට මා හා මිතුරු වූ අතර ඔහුගේ දෙවියන් ඔහුට කියන පණිවිඩ සහ මගේ ආරක්ෂාව පිණිස දෙවියන්ගෙන් කල්තියා අහලා දැන ගන්නා අනාවැකි පවසන්නත් , හානිදායකදිනයක් නම් මා කොහේ ඉන්නවද විමසා සැරෙන් සැරේ විත් , "තවම හොඳින් නේද?" කියා විමසන්නත් වුනා .
අපේ හිත් උනත් විස්සෝප කරන කලබල කරන සුළු සිදුවීම් නොතිබුනාම නොවෙයි.

 අපිට ගෙදර යන්න කියලා තර්ජන ආවත් එක්ක...  ඒත් අපි තව දුරටත් එහිම සිටියා. හිස මූණ අතගා, "නන්ඩ්‍රි අම්මා" කියන අත්තම්මලා ද , අත් දෙක එකතුකර ට්‍රොලියේ එළියට යන ගමන් අපිට ස්තූති කරන අම්මලාද අපේ හිත් වල සතුට පිරෙව්වා.
සමහර දවස් තිබුනා, කාමරෙන් එළියට බැහැලා, ටොයිලට් එකට යන ටිකට නිරාවරණය වුණු කොරිඩෝවෙන් වෙඩිල්ලක් ඒවිද බියෙන් හිටි දවස්. එළියේ සින්ක් එකෙන් කෑම පිගාන හෝදන ටිකට කම්බි වැටෙන් එහා කළු පාට වන රොදෙන් බුලට් එකක් වදීද බය හිතුන දවස්. කොහෙන් හෝ ගිනි පුපුරු විසිකරගැන්මට බලා සිටින්නන් බොහෝ වූ නිසා එදවස සොඳුරු වූයේ නම් නැත.
මිනිස් හදවත් වල සුව නොවූ තුවාල නෙතින් දකිමින් ඒ වින්ද දුක් කන්ද අපේ කරගනිමින් ඒ දවස් ගෙවුනා.

අනිත්කොන වුනේ ඒ කතා ගොන්නෙන් ස්වල්පයයි.
යළිත් ලොකු කෑල්ලම ඉල්ලන ඔබට මා කියන්නේ වන්නියට පැමිණ ඔවුන්ගේ දුක දකින ලෙසයි පුතුන් තිදෙනාගෙන් දෙන්නෙක්ම ත්‍රස්තයින් පැහැරගෙන ගොස් මැරී ගිය පසු ඉතිරි වූ අන්තිම පුතා ද මී උණ දරුණු වී මැරුණ විට වාට්ටුවේ තාප්පයට ඔළුව ගසා මියැදෙන්නට ඕනෑ යැයි කෑ ගැසූ පියවරුන්ගේ දුක එවිට ඔබට පෙනේවි. පිටරට ඉන්නා දරුවන්ගෙන් සැලකුම් නොලැබ, මහළු නිවාසවල ගාල් වුණු මව්වරුන්ගේ පියවරුන්ගේ දුක ඔබට පෙනේවී. පුපුරාගිය වන්නියක මව් පියන් අහිමිව, ළමා නිවාසවල තනිවී වැඩෙන දරුවන්ගේ දුක ඔබට පෙනේවි. ඔවුන් ආයුධ අත දරා මියැදෙන්නට තිබුන නමුත් දෛවයේ හාස්කමකට ඔවුන් යළි ජීවිතය ලද බවත් ඔබට පෙනේවි.
"අක්කා මං ඒ ලෙවල් පාස්" ,
"අක්කා මේ මම ලිරික්ස් ලියපු චිත්‍රපට ගීතය" ,
"අක්කා මම ප්‍රෙස් එකක් පටන් ගත්තා"
කියා පණිවිඩ එවයි. මග දිග වැරදුණු තැන් වලට මේ තාවකාලික පැලැස්‍තරවෙන්නත් ඇති.
එහෙත්, බෙදී මියයන එකට වඩා එක්ව ගොඩ නැගෙන එක හොඳ බව මා උගත් දහමයි.
ඉතින් යන්තම් හිස ඔසවන වන්නි හදවත් නැවත පුපුරවන්න එපා යැයි මා ඉල්ලන්නේ එහෙයිනි.

වෛද්‍ය බෝධිනී සමරතුංග
අනිත්කොන මතක...

Tuesday, January 2, 2018

මොකක්ද මේ GBV


//හිස් බැල්මෙන් ඔහේ බලාගෙන ඉන්න ඇගේ මුහුණ දෙස යලිත් වතාවක් මම බැලුවෙමි. "අපි කිසි දෙයක් මේ අම්මාගේ කැමැත්තෙන් පිට කරන්නේ නෑ. මෙහෙම වහ බීලා ඇවිත් ඒ ගැන පොලිස්සියට පැමිණිල්ලක් කරොත් ඔයාගේ මහත්තයට වෙන දේ පොඩ්ඩක් හිතන්න."
"මට අද දවල් ඉඳන් හොඳටම බැන්නා. බිම ඉඳගෙන වලං හෝද හෝද ඉන්නකොට තඩි ගලකින් ගැහුවා. දැන් කොන්ද රිදෙනවා. මේ ටිකේම රතිඤඥා පත්තු කරලා ඇඟට දානවා."
මේ මනුස්සයාට මානසික ලෙඩක්ද ? ඇගේ කතාව අසාගෙන සිටි අප හැමටම හිතුනේ එහෙමයි. ඇගේ හය හැවිරිදි දියණිය අම්මාගේ වටේ දැවටෙමින් සිටියාය. මාස 4 ගැබිණියක් වූ ඇය අප වාට්ටුවේ සිටියේ අවුරුදු 8 තිස්සේ සිටි තම සැමියාගේ අඩම්තෙට්ටම් ඉවසාගත නොහැකි තැන මැලතියොන් නැමැති රසායනික විෂ ශරීරගත කරගෙනය. වාසනාවකට ඇගේ කුසේ සිටි දරුවාට හානියක් සිදුව තිබුනේ නෑ.
"අම්මේ බැඳපු මුල ඉඳන්ම මහත්තයා මෙහෙම කරදර කරාද ?"
"ඔව්. ඒත් අපි බැඳලා නෑ. " ඇගෙන ලැබුනේ අප විශ්මිත කරවන සුළු උත්තරයක්.ඇය අවුරුදු 8 තිස්සේ මෙලෙස බොහෝ කරදර විඳගෙන ජීවත්වී සිටින්නේ ඇය නීතියෙන් විවාහ කර නොගත් මිනිසෙක් සමගය.
"බැඳලා නැත්නම් මොන එහෙකට මෙහෙම කරදර විඳගෙන ඉන්නවද ?" මා අසල සිටි තව අයෙක් ඇසුවා.
"ලොකු දුව නිසා ඉවසගෙන හිටියා. ඒ කොහොම වුනත් මම මහත්තයාට ආදරෙයි. මට පැමිණිලි කරන්න ඕනේ නෑ.මට වෙන කරන්න දෙයක් තිබුනේ නෑ"
කිසිම හැඟීමක් ඉරියව්වක් නැති ඒ මුහුණේ හිනාවක්වත් දුකක්වත් සටහන් වී තිබුනේ නෑ. "බිව්වම තමයි කරදර වැඩි." අප හා කතා බස් කරමින් සිටින අතරේ ඇය පැවසුවා මතකය. 

උපුටා ගැනීම, මා විසින් රචිත "අනිත් කොන" පිටු අංක 69-70
Gender based violence කියන දේ ගැන කාන්තාවන් ලෙස අප දැනගෙන සිටිය යුතුමයි.

වත්මන් ශිෂ්ට යැයි සම්මත සමාජය තුල, මානුෂීය ගුණාංග, සත්පුරුෂ බව, කරුණාව මෛත්‍රීය බොහෝ සෙයින් උසස් කොට සැලකේ. එනිසා බොහෝ රටවල රාජ්‍ය ව්‍යවසායකය තුල, රාජ්‍ය ආයතන තුල හිංසනය පිටු දැකීමේ වැඩ පිළිවෙලවල් දියත් කෙරේ.


ගැහැණු පිරිමි හෝ කිසිම කෙනෙක් හිංසනයට ලක්විය යුතු නොවේ යන්න අද ලෝකයේ ප්‍රබලතම ගුණාංගයයි. එය ධර්මිෂ්ඨ චින්තනයකි. හිංසනය තුලින් කායික මෙන්ම මානසික දුබලතාවයන් ඇති වේ. එය සමාජයක ගුණාත්මක භාවයට දැඩි හානියක් ඇති කරයි

විශේෂයෙන්ම කාන්තාවන්ට සිදුවන හිංසනය , ඇයගේ සැමියාගෙන් හෝ නිවසේ සිටින ඔහුගේ හෝ ඇයගේ පවුල්වල සාමාජිකයින්ගෙන් සිදුවිය හැක. පවුල රැකීම හෝ නම්බුවරැකීම කියා ඒ දේ ඉවසීම හෝ, අනුබල දීම හෝ දරාගැනීම සිදු කළ යුතු නොවේ.

අවුරුදු ගණනාවක්, කාන්තා, ළමා සහ මනෝවෛද්‍ය අංශ තුල වැඩ කර ඇති මම, මේ සමූහය තුල දුටු යම් යම් මතිමතාන්තර ඔස්සේ මේ දේ ලියන්නම ඕනෑ යැයි සිතුනා.
මාගේ ලියැවීම් දන්නා අය , මා අවුරුදු ගණනාවක් තිස්සේ ගැහැණුන් සහ දරුවන් ගැන ලියන අත්දැකීම් කියවනවා ඇති... මේ කොටස මා උපුටා ගත්තේ එවන් එක් කතාවකින්, අනිත්කොන පොතෙන් (මා විසින් රචිත)

//"බීමත් සැමියාගේ අඩම් තෙට්ටම් වලට ලක්වී අවසන ඔහු විසින් ගිනි තබා පුළුස්සා තිබූ දේවි ඇඟ පුරා පිළිස්සුම් තුවාල සහිතව කෙඳිරි ගාමින් ඉල්ලුවේ මැරෙන්නට පෙත්තක් දෙන්න කියාය. මුලදී සැමියා ඇය පීළිස්සූ බව කියූවද පසුව කල් ගත වෙද්දී තමාම ඇඟට ගිනි තියාගත් බව කීවාය. ඇගේ සැමියා රෝහලට පැමිණෙද්දී පවා බීමත්ව සිටි බවද නොයෙක් වර වාට්ටුවෙන් පිටතට එලවූ බවද වාට්ටු බාර හෙදියන් අප හා පැවසීය. දින 15 මුළුල්ලේ දුක් විඳි ඈ අවසන අවසන් සුසුම් හෙළුවේ පාසැල් යන කුඩා දරු තිදෙනෙකු අර බීමත් පියා වෙත තනි කරමිනි.

ගැහැණුන් හට දුකක් නොදෙන අනූපම ප්‍රේමයෙන් බිරිය සහ දරුවන් රකින බෝසත් ගුණ ඇති මිනිසුන් සිටිති. එවැනි සොඳුරු මිනිසුන් විරලය. දිනපතා සැමියාගේ අඩම් තෙට්ටම් නිසා කායික මානසික අඩම් තෙට්ටම් නිසා රෝහල් ගත වන කාන්තාවන් බොහෝය. ඔවුන් වෙනුවෙන්ම මේ වන විට රෝහල මගින් gender based violence desk යනුවෙන් පැමිණිලි විශ්ලේෂණය කර උපදේශනය සහ අවැසි උපකාර ලබා දෙන පිළිවෙලක් සකස් කොට ඇත්තේද එහෙයිනි....//


උපුටා ගැනීම අනිත් කොන පිටු අංක 164
අපේ රටේ මේ ගැන ක්‍රියාත්මක වෙන්නේ කොහොමද ?

gender based violence desk යනුවෙන් වෙනම කාර් යාංශයක් සෑම ප්‍රධාන රෝහලකම තිබෙනවා. ඒ ඔස්සේ කායික, ශල්‍ය ප්‍රසව හා නාරි හෝ මනෝවෛද්‍ය මේ කුමන අංශයකදී හෝ හිංසනයට ලක් වූ කවුරුන් හෝ හඳුනාගතහොත් ඒ අය ගැන වඩා කැපවී ඔවුන් ඒ පීඩාවෙන් මුදවාගැනීම වෙනුවෙන්, ඔවුන්ට යළි ඒපීඩා සිදු නොවීම වෙනුවෙන් ක්‍රියා කරනවා.
උදාහරණයක් ලෙස, එවන් කෙනෙක් මුණ ගැසුනොත් හෝ එවන් කෙනෙක් යැයි අපට හැඟුනොත්, මනෝවෛද්‍ය අංශයේ වෛද්‍යවරයෙක්ට ඇය යොමු කර උපදේශනය මගින් ඇගේ විඳවීම හෝ පීඩනය වටහා ගන්නවා. පොලීසිය දක්වා මේ ප්‍රශ්න ගෙන යෑමට අකමැති ගැහැණු සිටිනවා. එවිට ඔවුන්ගේ පවුලේ අය ගෙන්වා කතා බස් කිරීම , සැමියාගේ හො නැන්දම්මාගේ හෝ මස්සිනාගේ එම හැසිරීමට හේතු සෙවීම සිදුකරනවා, එලෙස හඳුනාගත් ඇතැම් සැමියන්, බීමත්කම නිසා මෙලෙස හැසිරෙනවා, එහෙමත් නැත්නම් මානසික ව්‍යාදීන් නිසා මෙහෙම අනුන්ව පීඩාවට පත් කරනවා. එවිට ඒ සඳහා වඩා අත්දැකීම් සහ පරිණතභාවය ඇති විශේෂඥ මනෝවෛද්‍යවරයෙකුගේ මැදිහත්වීමත් ලබා ගන්නවා, එලෙස අප මැදිහත් වූ සිදුවීම් බොහෝමයක් සාර්ථකව විසඳුවා.

මේ කාලයේ, වඩා ආගමික හෝ ධාර්මික අධ්‍යාත්මික දියුණුවක් ගැන වෙහෙසෙන බුද්ධිමත් කාන්තාවන් ලෙස ඔබ, කායික හෝ මානසික හිංසනය කොහොම කොයි ප්‍රමාණයෙන් සිදුවුනත් පිටු දැකිය යුතුය.

“ එය පොඩි පාරක් නේ, තට්ටුවක් නේ, පොඩ්ඩක් බැන්නානේ, එහෙම තමයි සැමියා උනාම , බිරිඳ උනාම” කියා ඉවසිය යුතු නොවේ. පෙර කාලේ එහෙම ගොඩ නැගිච්ච සමාජයක් තිබුනා, නමුත් ඒක හරි දේ නොවේ. අපි හරි දේ හරි විදිහට දැක්කම, ඒ දේවල් අපේ සමාජයේ උන්නතිය වෙනුවෙන් යොදා ගන්න ඕනේ.

අද අපි වෙනස් වුනොත්, ඉදිරි සමාජය වෙනස් වේවි. රාජ්‍ය නීති රීති තුලින් මේ හිංසනය වැලැක්වීමට අපි කටයුතු කරන්නේ නම්, ඔබ එයට අනුබල දෙන කෙනෙකුනම් මේ සමාජය හරියාකාරව හදන්නේ කෙසේද ? "මගේ මහත්තයා මට පහරක් ගැහුවා, " කියන ගැහැණු කෙනාට, "අනේ ඉවසන්න, ඔයාගේ වැරැද්දනේ, ඔයාගේ වැරැද්ද කල්පනා කරලා බලන්න කලබල වෙන්න එපා " කියා පිළිතුරු දෙන එක වැරදියි. පළමු පහරදීමෙන්ම ඔහුට වැරැද්ද වටහා දිය යුතුයි. රෝහල්ගත කරන්න තරම් දරුණුලෙස පහර දීම් වලට ලක්වූ ගැහැණු දැරිවියන්, මිනිසුන් මා දැක තිබේ. හමුවී කතා කර තිබේ. ඒ සියලු හිංසනයන් එක රැයින් සිදුවූ දේවල් නොවේ. දිනපතා නිතිපතා කෙමෙන් කෙමෙන් දරුණු වූ ඒවා වේ.


කාන්තාවන් ලෙස අපි ගෘහස්ථ හිංසනය ඉවසන්න කියා කියන්නේ නම් එය සමස්ථ සමාජයට කරන්නාවූ අන්තරාවකි. 

Image sources -
https://www.8womendream.com/wp-content/uploads/
http://serac-bd.org/wp-content/uploads/2014/12/
http://unfpa.org

Saturday, December 30, 2017

ගිනිගත් වන්නි අහසට

වන්නි මෙහෙයුමෙන් පසු හැර ගිය පෙම්වතා අවුරුදු 7 කින් නැවත පැමිණේ , එනමුත් ප්‍රේමය වියැකී ගොසිනි .
මෛදලීයි මායි එකම වයසේ. ගිරව් දෙන්නාගේ කතාව මෛදලීට කීවේ මං. ඒකෙන් එයා එහෙම වෙන්නත් මම මෙහෙම වෙන්නත් හේතුව සමාජ පසුබිම කියලා එයා තේරුම් ගත්තා. වෛරය නැතිම කර ගත්තා. එයාට ඕනෙ වුනේ නිදහසේ ලූණු වවන්න. ඇයි ලූණුම ඇහුවම.. අනික්වත් වවන බව කීවා. අපි සැරයක් යද්දි හිටියේ අර ලානිල් පාට ටෙන්ට් ගහගෙන එයාලගෙ ඉඩම්වල වගා කරමින්. ඒ කූඩාරම් ජීවිතේ ගෑනු ළමෙක්ට කිසිම ආරක්ෂාවක් නෑ කීවට එයා පිළිගත්තේ නෑ. අම්මා එක්ක එහෙමම හිටියා. මම කොළඹ ආවා. මුහුණු පොත සම්බන්දකම් වැඩි දියුණු කළා. හරියටම අවුරුදු හතකින් එයා එහෙම කියද්දී, ----කුලම ට ගිහින් අඬන්න ඕනේ කියා තව කෙනෙක් දුක් වෙනවා.අපි වගේම මෛදලීත් දුක දමා ගැහුවේ වන්නි අහසට ... ගොඩක් දේවල් අහිමි වුන මැයි අග... අපේ කතා ලීවේ නැද්ද අහන ඒ සොඳුරු හිත මතක් වෙලා මෛදලී වෙනුවෙන් මේක ලීවා.
I met her during wanni days. She had a good insight about what was happening and always regretted her past. I had to tell her a story from jathaka kathaa, where two parrot brothers end up in two different societies when socia norms stressors and situations shape up and sharpens one's life into its current state. She loved that i was different from a typical doctor mainly because I was young. I remember seeing her land and the light blue tent she lived in the beggining of resettlements.

හිත දරා පිපුණා
ගැබ්බර සෙනෙහෙ මල් මිට
නුඹ තලා උදුරා
ගබ්සා කළා ප්‍රේමය
මගෙ කියා කිසිවෙක්
ඉතිරි නොවනා මැයි අග
දුක දමා ගැහුවේ
ගිනිගත් වන්නි අහසට

ඉරිතැලුණු හදවත්
පණ බුදින පිපිරුම් මැද
ඉතින් අපි ඉවරයි
නැගෙන සැමරුම් ලද
වෙර නැගෙන මායිම්
එපිට පැන තල් වැට
දුක ඉතින් කීවේ
ගිනිගත් වන්නි අහසට

මල් දරා පිපුනා,
තහනම් කෙරුණු ගස්වල
ඒ තලා කොනිතා
උගුළා දැමූ හිස් කුස
නුඹ නමින් පූදින
කඳුළක් නේවි කිසි දින
සාප දෙස් තිබ්බෙම
ගිනි ගත් වන්නි අහසට

එදා උන් මම නොව
වෙනත් කෙනෙකුන් නොව
දරාගත්තම පෙම
ගලක් වෙනවලු හිත
නේන තරමට හොඳ
හෙටක් හිමි නැති කය
දිනෙක මුදනෙමි මමත්
ගිනිගත් වන්නි අහසට

බෝ සමරතුංග 2017

Friday, December 22, 2017

හුස්ම ඉල්ලද්දී නොදී කොහොමද ?

හරියට වැඩෙන්නත් කළින්, ඔයා හිත හදන් එන්නත් කළින් ඔයාට එන්න වැඩ සිද්ධවෙනකොට, හුස්ම ඉල්ලගෙන ආපු ඔයාට හුස්ම නොදී කොහොමද පුතේ...

අම්මාටත් එපා වුණු ඔයාට හොර ගබ්සා මධ්‍යස්ථානයේදිම පරලොව යන්න සිද්ධ නොකර හදිසියේම අපි ඉන්න හවසක රෝහලටම ඒගන්න ඒ අම්මාට සිදුවුනේ දෛවයේ හාස්කම නිසා. ඒක වාසනාවද අවාසනාවද කියලා මම දන්නේම නෑ පුතේ...

ඔයාව ජීවත් කරවපු එක අපි කළ වැරැද්දක්ද දන්නේ නෑ පුතේ. අපිට උගන්වලා තියෙන්නේ ජීවිත ජීවත් කරවන්නයි !

 අම්මාට අමාරුවෙනකොට හොර ගබ්සා මධ්‍යස්ථානයෙන් රජයේ රෝහල් වලට පටවන එකයි කරන්නේ. අම්මාගෙත් ජීවිතේ අනතුරේ.
අම්මෙක්ට ඒ තත්වෙට පත්වෙන්න හිත හදාගන්න පුළුවන් තරමට සමාජය පිරිහිලා. ඒ අම්මව ඒ තරම් අසරණ කරපු මිනිහෙක් කොහේ හරි ඇති. සමහර විට මේ පුතා බරක් වෙන්න තරම් ඒ දෙන්නම අසරණ ඇති. සති විසි ගාණක් වෙද්දි මෙහෙම කරන්න හිත හදාගත්තෙ කොහොමද කියලා අපි ඇහුවේ නෑ. අපේ කලබලය අස්සේ මම දැක්කා ඔයාගේ අම්මා අඬනවා. ඔයා නියමිත කාලයක් හිටියනම් හොඳ වැඩුණු බබෙක් ලෙස එළියට එන්න තිබ්බා.
ඇම්බෝ, ලැරින්ජොස්කෝප්, ටියුබ් ඔක්සිජන් මේ සියල්ල ළඟට අරන් අපි ඔයාව ජීවත් කෙරෙව්වා. ඔයාව ශ්වසන මැශිමක් තියෙන රෝහලක් හොයාගෙන ඒකට ගිහින් සම්බන්ද කරනකම් ඔයා හුස්ම ගත්තා තනියම. ඔයා හරි ශක්තිමත් කියලමයි අපිට හිතුනේ පුතේ....
ඒ වෙලාවේ ඉඳන් මම හරිම හිතේ මහන්සියෙන් හිටියේ , සංවේදී මිනිස්සු නිසා ලොකු දුකක් දැනෙනවා.
දරුවෝ නැති මගේ යහළුවෝ අනන්ත දුක් වෙනවා. එයාලට දරුවෙක් නැති දුක තේරෙනවා.
සමහර විට ඔයාගේ අම්මත් දුක් වෙනවා ඇති. ඔයාව අපිට ජීවත් කරන්න වුනා. සමහර විට එයාට වෙන කරන්නම දෙයක් නොතිබෙන්න ඇති. සමහර විට... මම දන්නේ නෑ. මම මොකුත් ඇහුවේ නෑ.
සමහර විට ඔයාව ළමා නිවාසෙකට බාර දෙයි. සමාජෙට වෛර නොකරන කෙනෙක් වෙන්න කියලා මම ප්‍රාර්ථනා කරනවා. ගැහැණු සහ දරුවන් අසරණ නොවන සමාජයක් බිහි කරන්න ඔයාටවත් පුළුවන් වේවි කියා මම ප්‍රාර්ථනා කරනවා !
දරුවන්ට , තරුණ තරුණියන්ට හරි ලිංගික අධ්‍යාපනයක් දෙන රටක් සමාජයක් බිහිවේවා කියා මම ප්‍රාර්ථනා කරනවා. තමන්ට බරක් වෙන දරුවෙක් වෙනුවෙන් හරි උදව්වක් ඒ අම්මලාට ලැබෙන ක්‍රමවේදයක් මේ සමාජෙට අවශ්‍යයි කියා මම තරයේ විශ්වාස කරනවා.  එතකොට ඒ අම්මලාට දරුවෝ බරක් වෙන එකක් නෑ.
 උපදේශනය, දරුවා වැඩෙන තෙක් බිහිවන තෙක් රැකවරණය මේ අවිවාහක අම්මලාට ලැබේනම් මේ ලෙස අතර මැද දරුවන් අසරණ නොවෙන්නත් ඉඩ තිබුනා. සමාජ භීතිකා බවට පත් කර, අවජාතකයා යැයි ලේබල් ගසන්නේ නැතිනම් මේ තනිකඩ අම්මලා දරුවන් හදාගන්නත් ඉඩ තිබ්බා.
බොහෝ වෙහෙස හිතත්, මේ දරුණු ඛේදවාචක දකින නෙතත් නිතර දුක් වෙනවා. මේවා හිරකරගෙන ඉන්න බැරි නිසා සටහන් කර තබන්න සිතුවා.
මේ බබාට අන්දන්න ඇඳුම් උණුසුම් කරන්න තුවා සියල්ල තිබුනා... මගේ යෙහෙළියන් සැරින් සැරේ ගෙනත් දෙන අළුත් නැපි ගවුම් කොට්ශීට් නිසා 💞
wrote this a while ago after resuscitating a 27 weeks old baby,
unmarried mom, didnt know what to do so looked for help in an illegal abortion place but came to hospital when things go horribly wrong. Im just so so so so angry with the whole world right now ! why do we need to bring babies to this world to suffer like this! (probably last few resuscitations .. 😔)