Saturday, November 26, 2016

භූමිතෙල් රස ද ?

වෛද්‍යවරුන් යනු මැජික් හෝ විශ්මයන් කරන්නන් නොවේ.. නමුත් ඇතැම් විට අපිට ඉන්ද්‍රජාලික බලයක් තිබුනොත් කොයි තරම් අගනේ ද කියා මට සිතේ.

සෑම හදිසි අවස්ථාවකදීම, සෑම කරදරකාරී පීඩනය පිරි මොහොතක දීම, මගේ මුවින්/ සිතින් පිටවෙන්නේ සදාතනික අයැදුමකි. එය ජීවිතයක් ජීවත් කිරීම සඳහාම ය.

ඇතැම් විට ඒ හදිසි ප්‍රතිකාර අංශයට පැමිණි දියේ ගිළුනු පොඩ්ඩෙකි... එහෙම නැත්නම් අම්මාගේ හෝ ආත්තම්මාගේපෙති බෝතලය කෑ පොඩ්ඩෙකි.... ඇතැම් විට භූමිතෙල් පෙවුනු පොඩ්ඩෙකි... එක්කෝ මෙකෝනියම් සිරවී, නැත්නම් ඔක්සිජන් අඩුවී මළ දරුවෙක් සේ මෙළොවට බිහිවුනු ළදරුවෙකි. මේ හැම මොහොතකම අපේ හර්ද ස්පන්දනය වැඩි වේ. අපි දැඩි වේගයකින් ශ්‍රමයකින් වැඩ කළ යුතුයි.

පෙරේදා රාත්‍රී වැඩ මුරයේ... ( රාත්‍රියට රෝහල් වාට්ටුවේ ඉන්නේ එක වෛද්‍යවරයෙක් නිසා සියලු වගකීම ඔහු / ඇය මත යි. හදිසි අවස්ථාවකදී තව කෙනෙක් ඕනෑ නම් අනික් වෛද්‍යවරුන්ට කතා කල හැක). හවස හයට පමණ හදිසි ප්‍රතිකාර අංශයට ගෙන ආ අවුරුදු එක හමාරක බබෙක්, භූමිතෙල් බීලා ! ඒ බව කොරිඩෝවේ එද්දිම මට වැටහුනේ භූමිතෙල් ගඳ නහයට දැනුණු නිසා.

"අනේ ඩොක්ටර්... මම ලොකු දුවට වතුර එක දෙන ටිකට... බබා ගිහින් අහලක තිබ්බ භූමිතෙල් බෝතලේ අරන් කටට ගන්නකොටටම ටීචර් දැකලා කෑ ගහලා...අපි උදුරලා ගත්තා"

මොන්ටිසෝරියේ කොන්සර්ට් එකකට පුහුණුවීම සඳහා හවස අම්මා ලොකු දරුවාව අරගෙන ගිහින්... අවුරුදු එකහමාරක පොඩි දරුවත් ගෙදර තියා යන්න බැරි කමට... එතන මොන්ටිසෝරිය පේන්ට් කරමින් හිටි අය භූමිතෙල් බෝතලේ ඇරලා දාලා ගිහින් ..." තරම් කුඩා දරුවන් සිටි තැනක හානිකර දේ දරුවන්ට අත පොවන්න හැකි අයුරින් තබා තිබීම කොයි තරම් හානි කරද කියලා. භූමිතෙල් වල පාට නිසා පොඩි අය කටට හලා ගන්නවා. එහෙම ආපු දරුවන් බොහෝමයි.

දරුවා පරීක්ෂා කර බලා වෛද්‍ය උපකාර සහ අවශ්‍ය බෙහෙත් හේත් නිම කිරීමෙන් පසු...මොන්ටිසෝරියේ ගුරුවරියත් ඒ ආපු අනිත් වැඩිහිටි පිරිසත් අම්මාටත් මම බොහොම කාරුණිකව කියා දුන්නා...

  • දරුවන් ඉන්න තැනක මෙහෙම දේවල් කරද්දී පරිස්සම ගැන හිතන්න කියන එක. 
  • ඒවගේම බෙහෙත් පෙති පවා හංගා හෝ ලොක් කරන ලද කබඩ් වල ඔවුන්ට ගන්න බැරි විදිහට තියන්න කියන එක. 
  • ඒවගේම ඇනෙන සුළු දෑ පොඩි දරුවන්ට අත පොවන මානේ තියන්න නරකයි. පෑනක් පැන්සලක් උනත්. මට මතක් වෙනවා ඇඳ උඩට පැනපු දරුවෙක්ට ඔහුම වෙලාවකට කලින් ඇඳේ ලියමින් අඳිමින් සිටි පැන්සල ඇනිලා ඒක හර්දය පසාරු කරගෙන ඇතුල් වී තිබී. මව හෙදියක් නිසා එහෙමම ඉස්පිරිතාලෙට ගෙනාපු කතාවක්. ඉතින් ඇඳන් උඩ සුමට මතුපිටවල් ( සෝෆා වැනි තැන්) වල පෑන් පැන්සල් සමග චිත්‍ර අඳින්න දීමත් නොකළ යුතුයි. 
  • කටේ දාන දේවල් ගැන සැලකිලිමත් වෙන්න. 
  • ආහාර උනත් කුඩා හපන්න අමාරු තරම් හයිය දේවල් ඔවුන්ට දෙන්න එපා... 
  • පීනට් සහ බිස්කට් පැකට් වල තෙතමනය නැති කරන්න දාන සිලිකන් ඔක්සිඩන්ට් පැකට් පවා දරුවෝ කනවා දන්නේ නැතුව . එනිසා පැකට් පිටින් කිසි දෙයක් පරීක්ෂා කර බලන්නේ නැතුව දරුවන්ට දෙන්න එපා. ටිකක් ලොකු ළමයි එන්නේ ඒවා කාලා.

අවුරුදු දෙකකට අඩු පොඩි දරුවෙක් හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතා සමග මහ රෑ ඇඩිමිට් කරා. දරුවා සිටියේ බොහෝම දුර්වලව. රුධිරගත ඔක්සිජන් අගය පහළ අගයක තිබුනේ. ඔහුගේ හුස්ම ගැනීමත් බොහෝම සද්ධයි. හරියට ශ්වසන මාර්ගයේ යමක් හිරවෙලා හරි සෙම හෝ ඇඳුම වැඩි වෙලා වගෙයි පිටතට ඇහෙන්නේ... පරීක්ෂා කර බැලූ අපට තේරුනේ එක පැත්තක පමණක් මේ ලක්ෂණ තිබෙන නිසා foreign body.. හෙවත් යමක් පිටතින් ඇතුල් වී සිරවී ඇති සෙයකි.
 ඒ දරුවාට අවශ්‍ය ප්‍රතිකාර පටන් ගෙන අප රෝහලේ පරීක්ෂණ සඳහා විශේෂඥයින් හෝ උපකරණ නොමැති හෙයින් ළමා රෝහලට දරුවා ගෙන ගියෙමු. ඒ සමබන්ධ පරීක්ෂණ සිදු කළ විට දුටුවේ රට කජු කැබැල්ලක් සිරවී තිබුණු බව ය. අම්මා පැවසුවේ.. ලොකු දරුවන් දෙදෙනාට රට කජු පැකට් එකක් කඩා දුන් බව පමණි. ඇය ඒ ගැන සැලකිලිමත් වී නොතිබිණි. මේ දරුවාටත් ඒවා කවා තිබුනේ ලොකු දරුවන් දෙදෙනා ය. ඇපල් කෑල්ලක් සිරවී පැමිණ මිය පරලොව ගිය කුඩා දරුවා ගැන මතක් විනි.

ඉතින් අම්මේ තාත්තේ ඔබේ සුළු ප්‍රමාදය ඇති ඔවුන්ට ජීවිතයට හානි දායක දෙයක් සිදු කරගන්න.

අදත් ලියන්න වෙලාව ලැබුනේ අහම්බෙන්... ඒ එක්කම මා ලියූ... වෛද්‍යවරුන්ගේ යාඥාව ඉංග්‍රීසි කවියද මෙයට අලවමි...මෙවැනි හදවත නවතන මොහොතවල අප හිතේ ඇතිවන කම්පනය වචනයට හැරවුණු අයුරු ය.

A doctor's prayer - Dr. Bodhini Samaratunga

I'm praying at your bedside
Just like I prayed every day
Just like on every on call night
On emergencies we delt
Beside countless beds and hallways
For the strangers I never knew

I prayed at every bedside
For the lives I saved like mine
On every case of emergency
On every incision I made
On every suture and stitch
On every delivery I took

Labor room,theaters and wards
Every where I ran..
My mind chanting a prayer
For the unknown lives in hand
For a breath and a beating heart
For the lives that I cared like mine

A cry from a newly born
For a smile from a hoping mom
I prayed at every bedside
For the lives I saved like mine


On every CPR
eyes fixed on screen for a beat
Chanted the prayer in mind
At times unconsciously loud
For the lives I saved like mine
For the strangers I never knew

"Sometimes you whisper under your breath
What language is that?" they ask
A prayer through words of an unknown grace
Just flow for a beat from an unknown heart
Today I pray at your bedside
Same whisper of hope and strength
Counting all the blessings of strangers
For the bliss they've left behind
I prayed at every bedside
For the lives I never knew
I prayed for every heart beat
For the lives I saved like mine

ආ භූමිතෙල් බීලා ආපු පොඩ්ඩා... එයා ගැන කියන්න අමතක වෙනවා තව ටිකෙන්...

භූමිතෙල් මගින් සැර වාෂ්පයක් නිකුත් වෙනවා... ඒක ශ්වසන මාර්ගයට ගිය විට ආසාධන ඇති වෙනවා... උගුර කට ආහාර මාර්ගය ඒ සැරට ඉදිමෙන්න වේදනා දෙන්න පුළුවන්. සමහර විෂ ශරීරගත වුනාම අපි ඒක උදරයට බටයක් දමා එළියට ගන්නවා. ඒත් භූමිතෙල් පෙට්‍රල් වගේ ඒවට එහෙම කරන්නේ නෑ.. ශ්වසන මාර්ගයට ගියොත්.. වමනය කරොත් හානි සිදුවෙන නිසා.

ඒ පොඩ්ඩා නම් වමනය කළා .. භූමිතෙල් ගඳ බත් සහ සියළු උදරගත වුනු කෑම බීම. ඒකේ ගඳ බලන්නත් සිදු වුනා. ඔව්.. වෛද්‍යවරුන්ට.. එහෙම දේවල් කරන්න වෙනවා. වමනය මොන පාටද, ලේ තිබුනද.. භූමිතෙල් ගඳ තිබුනද... අසූචි මුත්‍රා පවා. ඒ ඒ පද්ධති වල ප්‍රශ්නයක් නම්.. මොන පාටද ලේ තිබුනද කියා පරීක්ෂා කරන්න වෙනවා. අපේ නංගී අහන්නෙත් ඔයා කොහොමද ඕවා කරන්නේ කියලයි. ඒක වෙනම කතාවක්.

ඔන්න අම්මා කීවා මළ පහ පවා භූමිතෙල් ගඳ බව. එනකොට පොඩ්ඩා හිටියේ නිදිමත ගතියෙන්. ඒකත් භූමිතෙල් පෙවුනම එන ලක්ෂණයක්. ඇන්ටි බයොටික් දෙන්න වුනා... පෙනහළු වලින් ආසාධනයක ලක්ෂණ පෙන්නුම් කළ නිසා ( නළාවට ඇහෙනවා ) එක්ස්‍රේ මගින් එය සනාථ කරන්න පුළුවන්. උදරගත දැවිල්ලට සහනයක් ගෙන දෙන ඖෂධ සහ වමනය වලක්වන ඖෂධ දුන්නා.. ඊළඟ දවසේ ඉඳන් හොඳ හිනාවෙන් ලොකු දාංගලයක් සහිත සාමාන්‍ය තත්වයට පත් වුනු දරුවාගෙන් " භූමිතෙල් රස ද " කියා විමසන විට ඔහු හයියෙන් හිනැහුනා. තේරිලා නම් නොවේ.

අද පින්තූර මම ගත්තු ඒවා , වාට්ටුවේ වැඩ කරන අතර තුර ....ස්ටෙතස්කෝප් ටිකට විවේකයක් ලැබුණු මොහොතක්..

අනික් පින්තූරේ අපේ කුඩා ළදරු ඒකකය... ඒක හදාගත් හැටිත් අපූරු කතාවක් ! ඒකත් දවසක ලියන්නම් !

Sunday, October 30, 2016

සර්පයින් ගැන කතාවක් !

වැසි සමය ආරම්භ වූයෙන් චුරු චුරු හඬින් පටන් ගෙන මහා ලොකු අකුණු හෙණ ගෙඩි ලෙසින් පාත් වෙන කාලයක් එක්කම අනිත් කොන රෝහල බොහෝ සෙයින් කලබල වෙනවා. මා මීට පෙරත් ලියූ ලෙස , සාමාන්‍ය උණ තත්වයන් සිට ඇදුම ශ්වසන රෝග එක්කම ඩෙංගු උණත් හිස ඔසවන්නේ ඔය කාලෙදී. මී උණ ත් අඩුවක් නැතිව ඇත්තේ කුඹුරු වෙල් යාය ආශ්‍රිතව මඩ වතුර සමග එකතුවන මීයන්, බල්ලන්, හරකුන් වැනි සතුන්ගේ මූත්‍රා වලින් එකතු වන බැක්ටීරියාවන් නිසා ය. ලෙප්ටොස්පයිරෝසිස් නමින් හැඳින්වෙන්නේ මෙයයි.

කුඩයක් ඉහළාගෙන චිරි චිරි යේ පයට පෑගෙන මඩ වූ පොළව මතින් යද්දී ඇහැ ගැටෙන සර්පයින්ද අපමණය. බයිසිකලයේ යද්දී නම් ඔවුන් බේරන්න්ට වෙට්ටු දමන්නට සිදුවේ. බොහෝ විට හමුවෙන්නේ දෂ්ඨ නොකරන විෂ රහිත අයවලුන් ය.

නේවාසිකාගාරය වැට අයිනෙන් රෝහල් භූමියේ තුරු වදුල් කුඩා පඳුරු ඇතු බිම් කොටසට ඇතුල් වෙන පිටවෙන නිතරම දකින කළු දිග නයා නම් අපව දන්නා හඳුනන බවක් පෙන්වයි. එයා නම් ඈත තියා දකින්නට තරම් දිග මහත ඇත්තෙකි. දිනක් බයිසිකලය නවත්වා ඒ ඇත්තා පාර මාරුවී පිට්ටනිය දෙසට යන තුරු බලා ඉඳෙද්දී ඈත තියා ඇවිදන් ආපු සිකියුරිටි මහත්මයෙක් මා නවතන් ඉන්නේ ඇයිද විමසද්දී , "අන්න අරයා යනකම් කියා" පෙන්වූ සැනින් මේ මනුස්සයා, අහල තිබුනු ලීයක් උස්සාගෙන එද්දී මා එපා කියූවත් ඔහු නොවේ කනකට ගත්තේ.... මම හරවගත්තු බයිසිකලය වැර යොදා පාගා ඉවතට පැද ගියෙමි. නයාට ගහලා පොල්ල වරද්දාගන්න එපා කියන කියමන මේ මනුස්සයා නම් දන්නේම නැතිද කොහෙද. පොල්ල නයිහාමිට නොවැඳුනු නමුත්, බොහෝ වෙලාවක් පෙනේ පුප්පාගෙන අර මනුස්සයා දෙස බලා සිටිය බව මතකයි. වෙලාවට මම ඒ දර්ශන පථයේ නොසිටියේ.


සර්පයන් දශ්ඨ කළ හෝ සපා කෑ අයවලුන් ගෙන එන විට ඒ සර්පයාද අල්ලා බෝතලයක හෝ බෑගයක දමාගෙන ගෙන ඒම බොහෝ අයගේ සිරිතයි.

එවැනි දිනක ගෝනියක ගැට ගසා ගෙන ආ සර්පයා හඳුනාගෙන බෙහෙත් නියම කළ පසු අප වාට්ටුවට අලුතෙන් පත් වී ආ සීමාවාසික වෛද්‍යවරයා ද එදෙසට පැමිණියෙන්, "මේ බලන්න මේ මල්ලේ" යැයි කීවා පමණි. ගෝනිය ඇතුල කඩි මුඩියේ බැලූ ඔහු කපා හෙළූ කඳක් මෙන් අසල පුටුව මත වැටුනේ බුදු අම්මෝ යැයි කියමිනි. හේතුව ඔහු තුල සර්පයින් ගැන තියෙන්නා වූ දැඩි බිය යි. අප එය නොදැන සිටියෙමු.

මග මරුවා නමින්ම හැඳින්වෙන තෙල් කරවලා, වැලි පොළඟා, තිත් පොළඟා, පොළොන් තෙලිස්සා යන මේ සර්පයන් බොහෝ විට හමුවෙන්නේ වියළි සහ ශුෂ්ක කලාප වලින්.... ඒ කියන්නේ අනිත් කොනේ දීත් මේ අය නිතර දෙවේලේ මුන ගැහුණු කොට්ටාශයක්... ඒ හැරුණු කොට නාගයා සහ මුදු කරවලා නම් තෙත් වියළි හැම ප්‍රදේශයකම ඉන්නවා.


නාගයා අධික විෂ සහිතය. ස්නායු පද්ධතිය අකර්මණ්‍ය කරන විෂ සහිතය. මාංශ පේෂී දුර්වල වීමත්, ඇස් පියන් ඇරීමට නොහැකියාවත් ඇතිවේ. සියලු මාංශ පේෂී සහ ස්නායු පද්ධතියේ අකර්මන්‍ය තාවය නිසා ශ්වසනය, ආහාර ගිලීම අපහසුවේ. පහත වගුවේ ඔවුන් දශ්ඨ කළ විට පිටත දක්නට ලැබෙන ලක්ෂණ සහ ශරීර අභ්‍යන්තරයේ ඇතිවන තත්වයන් විග්‍රහ කරයි.



රසල්ස් වයිපර් හෙවත් තිත් පොළඟා තමයි වැඩි පුරම අප වෙත ගෙන එන අය රැගෙන එන්නේ... තිත් පොළං විෂ ශරීර ගත වුණු විට බලපාන්නේ රුධිර සංසරණ පද්ධතියටය. ලේ කැටි ගැසීම නවතී. මූත්‍රා සමග ලේ පිටවීම සමග වකුගඩු අකර්මණ්‍ය වීම ද සිදුවේ. විදුරුමස් වලින් පවා ලේ ගැලීම් සිදුවිය හැක. මුහුණ ඇස් ඉදිමේ. එවැන්නවුන් හට රුධිර කැටි ගැසීම පරීක්ෂා කිරීම සිදු කළ යුතුය.





වාට්ටුවේදී.. කුඩා ලේ පරීක්ෂා කරන්න ගන්නා බෝතලයක අඩියට රුධිරය 1-2 මිලි ලීටර පමණ දමා මිනිත්තු විස්සකින් හරවා බැලීමෙන් රුධිරය කැටි ගැසෙනවාද නැද්ද යන්න පැහැදිලි ලෙස දැකිය හැක. ඉතින් එහෙම නොවුනොත් වහාම යලිත් බෝතලයකට ලේ දමා පරීක්ෂා කර තහවුරු කරගෙන. රුධිරය කැටි නොගැසෙන්නේ නම් පොළොං විෂ නයි විෂ සඳහා නිපදවූ විෂ නසන බෙහෙත් ශරීර ගත කළ යුතුය. මේ ක්‍රියාවලියේදී, anaphylaxis ඇනැෆිලැක්සිස් හෙවත් එම ඖෂධ සඳහා ශරීරයේ ප්‍රතික්‍රියාවක් සිදුවිය හැකි හදිසි ජීවිත තර්ජන තත්වයක් නිසා කෝකටත් අපි හදිසි අවස්ථාවකදී භාවිතයට ගන්නා ට්‍රොලිය සහ ඖෂධ සියල්ල ලෑස්ති කරගෙන සිටින්නෙමු. 






හැබැයි මා කායික රෝග වාට්ටු වල වැඩ කරන කාලය තුල කිසිම විටක එවැනි හදිසි අවස්ථා ඇති වුනේ නැත. අපි සමහර විට එක වර රෝගීන් දෙදෙනා තුන්දෙනා තබාගෙන ප්‍රතිකාර කර තිබේ.

මේ අය හඳුනාගන්න හැකි... ජායාරූප සහ විෂ ඇතුල් වෙන ස්ථානයේ ලක්ෂණ සහ ඉන්පසු විෂ නිසා ඇති විය හැකි රෝග ලක්ෂණ අඩංගු විශාල පෝස්ටර් අපේ වාට්ටුවේ ඇතුල් වෙන තැනම අලවා තිබෙනවා. එනිසා අපට ද එය මහත් ඉස්පාසුවක් .... ගෙනෙන සර්පයා හඳුනාගන්න අවශ්‍ය ජායාරූප එහිම තිබෙන නිසා. ඒත් බොහෝ විට සිදුවෙන්නේ.. කුඹුරක හෝ කැලෑවකදී නම් දෂ්ඨ කරන ලද සර්පයා වෙනුවට අසල සිටින ඕනෑම සර්පයකු ගෙන එන එක ය. එනිසා ගෙන එන සර්පයා අනුව නොව ඇතිවන ශරීර සංකූලතා ආබාධ ගැන ද සැලකිල්ලට ගත යුතු ය. 

 තෙල් කරවලයා උග්‍ර විෂ සහිත සර්පයෙක්  හැබැයි සපා කෑ ස්ථානය ඉදිමෙනවා.   බොහෝ විට නින්දෙන් පසු කෘමි සතෙකු සපා කෑවාක් වැනි රිදීමක් මිසක් තුවාල ලකුණක්වත් සොයා ගන්න බෑ මුදු කරවලා සපා කෑවොත්
  
සමහර මිනිසුන් සතා සිවුපාවුන් සමග සංහිදියාවෙන් ජීවත් වීම ගැන නොදන්නේ දැයි මට සිතේ. දෝරේ ගලන වතුරේ පීනමින් එන පොළඟුන් නම් අප නේවාසිකාගාරයේ පඩිය අසලින් ද ඇදී යයි. ඔවුන්ගේ ගමන ඔවුන් යන තුරා අපේ ගමන නවත්වා සිටිය යුතු වේ. මගේ පියා පැවසුවේ අපෙන් කරදරයක් නොවන තාක් ඔවුන්ගෙන් කරදරයක් නොවන බව ය. මෙය කෙතරම් ඇත්ත් දැයි මට සිතේ. එහෙත් බොහෝ විට සිදුවෙන්නේ කුඹුරක හෝ අවට වන පඳුරු ගහණ පෙදෙසක නොපෙනීම නිසා නොදැන ඔවුන් මත පා තැබීම ය.

Tuesday, September 27, 2016

ඉක්මන් සටහන් ! ඇයි අපිට එහෙම බැරි ?

 රසවිඳිය හැකි යමක් නොවේ ඒ ඛේදවාචකය... එහි ජිවත් වුන නිසා. සැබැවින්ම ඒ මිනිසුන් අතර ජීවිත ගෙවූ නිසා.  ඔවුන්ගේ ජීවිත අන්දර වල හැල හැප්පීම් දුටු නිසා. පිහිට වුනු නිසා ඔවුන් සහනයක් සොයා ආවේ රෝහලට, හමුදා කඳවුරට.

මා යුද්ධය අවසාන වෙනවත් සමගම උතුරු කොන සේවය කරද්දි ලියූ කතන්දර මීට වඩා වෙනස්...අපි එහි යද්දී කතන්දරය සම්පූර්ණයෙන් වෙනස් වුනා. තව දුරටත් මිනිසුන් මැරුණේ නෑ.... ඇතැම් අය සහ පිරිස් කැමති වුනත් නැතත් ඒක එහෙමම වුනා.
 තව දුරටත් දෙමාපියන්ගෙන් කුඩා දරුවන් පැහැරගෙන ගියේ නෑ. තව දුරටත් බෝම්බ පිපිරීම්... මරාගෙන මැරීම් සිදුවුනේ නෑ. උතුරු කොනේ වෙඩි හඬක් ඇහුනේ නෑ.
අපිට සිදුවුනා ජීවිත ජීවත් කරන්න...සමහර බාග ඉතිරි වී තිබුනු ජීවිත පුරුද්දා සම්පූර්ණ කරන්න. අපිට සිදු වුනා, ජීවිත සිය දාස් ගාණක් බිලි ගත් ත්‍රස්තයින්ට වෙදකම් කරන්න...

වාට්ටුවේ එක ඇඳක හමුදා සෙබළුත් අනෙක් ඇඳේ අත් අඩංගුවට පත් කොටි ත්‍රස්තයන් මේ දෙපිරිසටම වෙදකම් කරන්න. මූණ බලන්නේ නැතිව සිටි... ඇතැම් විට අනින්නට පිහි පවා ළඟ තියන් සිටි ත්‍රස්තයින්ට වෙදකම් කරන්න... ළමා සොල්දාදුවන් ලෙස දරුවෝ පැහැරගෙන ගිය ත්‍රස්තයින්ට පවා වෙදකම් කරන්න.
ළමා සොල්දාදුවන්ට වෛද්‍යවරියක් නොවී සහෝදරියක් වෙන්න... සිංහල වචනයක් ඇහෙද්දී ගහන්නට පනින මිනිසුන්ට වෙදකම් කරන්න. ඔවුන් සහ සිනාසී කතා කරන්න. තරහක් හෝ වෛරයක් නොසිතා ඉන්න.

මනෝ වෛද්‍ය සායන වලදී හිත් සුවපත් කරන්න.... මම සතුටු වෙනවා.. අපි එහෙ යනකොට... වෛරය අහවර වෙලා තිබුනු එක ගැන..මම දුක් වෙනවා මේවගේ දරුණු දුක්බර කාල පරිච්ජේදයකට අපේ රට පත් වුණු එක ගැන...ඊටත් එහා දුක , රටක් ම අඳුරෙහි හෙළූ එවන් ත්‍රස්ත ක්‍රියාවන් සාධාරණීකරනය කරන්න, වීරත්වයක් ඔබ්බවන්න කැමැති පිරිසක් සිටින එක ගැන.

මම අවුරුදු 4ක්ම වැඩ කළේ ගෙදරින් කිලෝමීටර 600 විතර එහා...උතුරු කොනේ...
දැන්නම් දුෂ්කර සේවය කරලා ඉවර වෙලා කොළඹට කිට්ටු ප්‍රදේශයකට ඇවිත්...ඒත් තව අවුරුදු 4කින් ආයෙම යන්න වෙනවා. ඒක රැකියාවේ ස්වභාවය. 

උතුරට ගියේ කෝච්චියේ බස් එකේ...විශේෂ වරප්‍රසාද ලත් මොන්ටෙරෝ රථ දූවිලි අවුස්සගෙන ඒ නයින් එකේ පියාඹද්දී මම පාර අයිනේ බස් හෝල්ට් එකේ හිටගෙන හිටියා බස් එනකම් ගෙදර යන්න හෝ ඉස්පිරිතාලේ දෙසට යන්න. 

සෙනසුරාදා ක්ලිනික් එක ඉවර කරලා කෝච්චියට දුවද්දී... ගර්භණී මව්වරුන් බස් හෝල්ට් එකේ ඉඳගෙන ඉන්න බංකුවේ මට ඉඩ දෙනවා.. 
"ඉරිංග ඩොක්ටර්" කියලා... බලෙන් ඉන්දවන්න හදනවා.
මම ඔවුන් එක්ක එකම  බස් එකේ යන්නේ එතකොට යාල්දේවි එන්නේ මගට. එනිසා ඇය එන දුම්‍ රිය පොලකට යා යුතුවෙනවා... බලෙන් මට දෙන සීට් එක ප්‍රතික්ශේප කරලා.. අර බඩදරු අම්මලාව ඒකේ ඉන්දවලා...යාල්දේවියෙත් බොහෝ විට සෙනග. හිටගෙන හෝ ඇතැම් විට දොරකඩ වල බිම ඉඳගෙන ගිය වාර අනන්තයි.   ඒක මගේ ලැබීම ලෙස මම ඉවසුවා දැරුවා.


අදටත් එසේමයි. නමුත් වෘත්තීය සංගමයක් ලෙස යම් තීරණයක් ක්‍රියාත්මක කරයි නම් අපිට එයට විරුද්ධ විය හැකි තැනක් සහ ක්‍රමයක් තියෙනවා...GMOA මීටින් වලදී ඒක කරන්න පුළුවන්.. මම දැක්කා බොහෝ දෙනෙක් ෆේස් බුක් එකේ විරුද්ධව මත ලියනවා.
 ඇයි මේ අය කවුරුත් තීරණ ගැනීම සහ වෙනස් කිරීම කල හැකි තැන් වලදී ඒ වගේ මත ඉදිරිපත් කරන්නේ නැත්තේ ? එතනදී  තමන්ගේ මතය කියා මේ තීරණ වලට බලපෑම් කරන්නේ නැත්තේ ඇයි ? 
අප රෝහලේ වෘත්තීය සංගමයේ සාකච්ජා වලදි නම් අපි අපේ මතය ඉදිරිපත් කරනවා... නෑ අපි ඒකට එකඟ නෑ කියලා... අපේ ශාඛා සංගමයෙන් අපේ මතය ඉදිරිපත් කරනවා. නැතුව ෆේස් බුක් එකේ ලොකු ටෝක් දිලා පොරවල් වෙන්න හදන්නේ නෑ...
 දෙයක් ක්‍රියාත්මක කරන්න කලින් ඒදේ කළ යුතුයි... ඉතින් මේ අයටත් තිබුනානේ මේක එයාත් සාමාජිකයෙක් වන වෘත්තිය සංගමේ අයටත් දැනුම් දෙන්න ? මට පේන්න බැරි මේ බොරුව ! ඉස්පිරිතාල වල මීයෝ වගේ ඉන්න අය ෆේස් බුක් එකේ සිංහ ගර්ජන දානවා.. ෆෙස් බුක් එකේ පර්මිට් ඕනෙ නෑ කියලා. දෙද්දී හොරෙන් ඒවාට අයදුම් කරනවා.... මම අකමැතියි මේ ව්‍යාජත්වයට...
අවංක වෙන්න ... කරන වෘත්තියට මෙන්ම සමාජයටත්... අවසානේ තමන්ටත් !

සියල්ලන්ටම හොඳම දේ ලැබෙන සමාජයක් ඇති කරන්න අපිට බැරි ඇයි ? ඉහළම සුපිරිම වෙනුවට හැමෝටම හිතකර දෙයක් ලබාදෙන්න නැගී සිටින්න අපිට බැරි ඇයි ? සමානාත්මතාවය ඇත්තටම ක්‍රියාත්මක කරන්න බැරි ඇයි ? සුපිරි පාසැල්වල ඉගෙනුම ලබන්න සියල්ලන්ටම අයිතියක් තිබිය යුතු යැයි මට සිතේ. සියල්ල දේශපාලනය වූ සමාජයක පාසැල් වලට ළමුන් ඇතුලත් කිරීමද එසේ වී ඇති බව මම, ඔබ හොඳාකාරවම දන්නා නමුත් සියලු දෙන ඒ ගැන තමන්ගේ අපුලත්වය ඉදිරිපත් කරන්නේ වෛද්‍යවරුන් ඉලක්ක කොටගෙනය. ඇත්ත ! වෛද්‍යවරුන් ක්‍රියාත්මක වෙන්නේ අතිශය සංවේදී වෘත්තීය අංශයකය. ඒත් සාධාරණ මතධාරීන් ලෙස අප  විරුද්ධ වේ නම් අපි සියලු අසාධාරණ ක්‍රියාවලීන්ට විය යුතුය. දේශපාලකයින් පර්මිට් ලබාගැනීම සහ විකිණීම ගැන එකඳු විරුද්ධ වීමක් නැත. සියල්ල  ඇතැම් පිරිසකට පමණක් ලබා දිය යුතු වරප්‍රසාදයක් බවට පත් කර ඇති එකම වරදක් යැයි මට සිතේ.

මා හිතවත් හෙද සොයුරියක් ඇගේ මුහුණු පොතට එකතු කර තිබූ සටහන මෙසේය...
"හෙදියන් ගැන මුහුනු පොතේ එක්තරා පිටුවක පළ වූ පෝස්ටුවක් දැකීමෙන් පසු මෙසේ සටහන් කිරීමට කල්පනා කලෙමි. එම පෝස්ටුව පිලිබඳ විවිධාකාර පුද්ගලයන් විසින් සටහන් තබා තිබුනි. එම සටහන් අතුරින් දෙක තුනක් හැරෙන්නට අනෙකුත් සියල්ලන් ලුණු ඇබුල් ඇතුව අමතා තිබුණු දුටු මට රැකියාව පිලිබඳ මහත් කලකිරිමක් ඇති විය. සමාජයේ විවිධාකාර මිනිසුන් ඉන්නා බව අප කවුරුත් දනිමු . ඔවුන්ට අනුව දොස්තරලා යනු අමුතුම ජාතියකි. හෙදියන්ද අමුතුම ජාතියකි. කෙටියෙන් කිව්වොත් ඔවුන්ට අනුව නම් සෞඛ්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ ඉන්නේ පින් පඩි ගන්නා පිරිසකි.රෝහල් ගත වුනු රෝගියකු සුව වී නිවසට ගියේ කාගේ කැපවීමකින් දැයි විමසීමට සිත් පහල වුනත් එම සිතුවිල්ල යටපත් කරගතිමි.
සියලු දොස්තරලා සියලු හෙදියන් නිවැරැදි පිරිසක් යැයි මම කිසි විටක නොපවසමි. රෝහල මෙන්ම පොලිසිය ඇත්තේද අපි වෙනුවෙන් සේවය සැපයීමට බව අපි දනිමු . ආයතන දෙකම දෙවිදියකින් සේවා සැපයුවද පොලීසියට ගොස් අපි අපිට ඕනෑ අයුරින් හැසිරෙන්නේ නැත. නමුත් රෝහලට එන රෝගීන් රෝහල යනු ආයතනයක් බවත් එහි සේවා සැපයීමට යම් පිලිවෙලක ඇති බවත් තේරුම් නොගන්නේ මන්දැයි මට නම් ගැටලුවකි . රෝහලට ගොඩ වන්නේ අපේන් පඩි ගන්න එවුන් අපට සැලකිය යුතුය යන හැගීමෙන් බව නම් මට හොඳින් වැටහේ. අපි ජනතාවට සේවය සැපයිය යුතු බව අවිවාදයෙන් පිලිගන්නෙමි. සහයෝගයක් නොමැතිව කිසිදු ක්‍රියාවලියක් සාර්ථක වේ යැයි මා විශ්වාස නොකරමි. බොහෝ ගැටුම් නිර්මානය වන්නේ මෙම අනවබෝධය නිසා යැයි මට සිතේ. ඒ සියල්ලටමත් වැඩියෙන් අපි සිතට ගත යුතු එක දෙයක් ඇත. එනම් සෑම පුද්ගලයකුටම ගරුත්වයක් ඇති බවයි..... ''

Saturday, September 24, 2016

පොත් සල්පිල සහ බ්ලූක්ස්

ඊයේ දිනය හරි අපූරුම දවසක් !...
බොහෝ පොත් මිත්‍රයන් මුණ ගැසුනා. ඇතැම් අයට වෛද්‍ය අවවාදත් ලබා දුන්නා.. ඒ එක්කම සයුර ප්‍රකාශන හි නිලන්ත අයියාගේ අක්කා මීට වසර 6 කට පෙර ලියූ නවකථාවක "බෝධිනී" කියා වෛද්‍යවරියක් ගැන ලියූ බව කීවා... මට ඒක පුදුමයක් එතකොට ඒ කාලේ මම උතුරු කොනේ.. පොත් ලෝකේ ගැන හාංකවිස්සියක්වත් නොතිබුනු යුගයක් නිසා පොත නම් මග හැරුනා... සම සයුර සහ කවි පොත් සල්පිල අතර ඇවිදිමින් හිටියා.

බ්ලුක්ස් හෙවත් පොත් වුනු බ්ලොග් ලිපි ...

බ්ලොග් ලියන අප කිහිප දෙනෙක්ගේම පොත් මෙවර සල්පිලේ තිබුනා
සම K 308 / සයුර L407 කුටි වලින් බ්ලොග් පොත් වලට ලැබුනේ හොඳ ඉඩක් !





බොහෝ අය දුටු විට දැන හඳුනගෙන කතා කරන්නත් අමතක කළේ නෑ.
මෙතෙක් ස්ටෝරුගත වී තිබුනු මගේ ඉතිරි පොත් බන්ඩල් කිහිපයද මෙවර සල්පිලට එකතු කලා.

කවි පොතේ කවියක් පත්තරය පල කළ ප්‍රවීණ රචකයෙක් "ඒ වගේ කවි වලට මම කැමති නෑ අර මම පත්තරේ දාපු කවිය හොඳයි" කියා කීවා. අන්තර්ජාලයේ මුහුණු පොතේ මරාගන්න උදවිය... පොත් සල්පිලේදී සෙනෙහසින් වෙලී සිටිනවාද දුටුවා. අපරාදේ ඒ අය නිසා දෙකට බෙදී මුහුණු පොතේ යුද්ධ කළ උදවිය. නවකයින්ගේ පොත් කරමින්, ඒවා සල්ලි ඉල්ලම් බවට පත් කරගත් අප්‍රකට චරිතයක් ගැනත් බොහෝ දේ දැනගත්තා... මේ හැම චරිතයක්ම අපූරු පාඩමක් !
දෙමාපියන් දරුවන් එක්ක අභ්‍යාස පොත්, විභාග පොත් සහිත තැන් වල පොදි කකා හිටියා.... වාට්ටුවේ දරුවන්ට චිත්‍ර බඩු ගන්න පුළුවන්ද බලන්න එක පොත් සැලකට ගියත් එතන බිල් ගෙවන්න තිබුනු පෝළිම දැකලා මම ඒ අදහස අත් හැර ගත්තා...ඒකට ලබන සතියේ පිටකොටුව දිහාට යන්න හිතා ගත්තා.

මම දකින්නේ එක එක විදිහේ පුද්ගලයන්ගේ චරිත ස්වභාවයන්. මනෝවෛද්‍ය විද්‍යාවේ නම් මේ හැම චරිතලක්ෂණයක් ගැනම විග්‍රහ කරනවා. පොත් ලියන්නෝද පොත් කියවන්නෝද පොත් පෙරලන්නෝද, පොත් මවන්නෝද, එකට එකතුවුනු අපූරු තැනක් පොත් සල්පිල...
ලබන අවුරුද්දෙත් හමුවෙමු.

Friday, July 22, 2016

අම්මෙක් උනාම එහෙම ද? පසු ප්‍රසව විෂාධිය !

ඇය මට හමුවුනේ හරියටම දෙවසරකට පසු... අප දන්නා කියන අයෙක්... නැවත පන්සලේදී මුණගැසුනාට ඇය වෙනස් වී තිබුනා.

"නංගී මම අවුරුදු දෙකක් වෙනකම් කතා කරන්න බැරුව හිටියා. දරුවා ඉන්නවා කියලාවත් මට දැනුනේ නෑ. සියල්ල අමතකයි" ඇය පැවසුවා මතකයි.

"දරුවා ලැබිලා එදා රෑ මට මතක ලයින් හෝම් එකේ... වාට්ටුවේ ටොයිලට් එකට ගියා... ලොකු තඩි කකුල් දෙකක් මා දිහාට ඇවිදන් ආවා." ඇය එහෙමත් කීවා මතකයි.

"දැන් තමා මට සිහියක් ආවේ...මට දරුවා අල්ලන්න දරුවා බලන්නවත් ලැබුනේ නෑ. පුතාට කිරි දීලාත් නෑ මම"

නමුත් එවකට උසස් පෙල පන්තියේ සිසුවියක් වු මට ඒ අක්කා කියපු කතාව නිරන්තරයෙන් මතක් වුනේ වෛද්‍ය විද්‍යාලයේදී සායන වටයකදී පසු ප්‍රසව ආතතියට/ විෂාධිය ට ලක් වුනු කාන්තාවන් දුටු විට ය.

එක් අයෙක් අත් දෙක බැඳගෙන දරුවෙක් නලවන ආකාරයට එය එහෙ මෙහෙ කරමින් උන්නා. ඇය අසලට ගිය විට ඇය අපෙන් දරුවා මදකට අල්ලා ගන්නවාදැයි අසා.. අපේ කණ්ඩායමේ පිරිමි ළමයෙක් වෙත පැමිණ අතේ දරුවෙක් නොසිටි නමුත් දරුවෙක් ඉන්නා ආකාරයට ඔහුගේ අතට මාරු කළා.
ඒ පටන් මේ වන තෙක් ප්‍රසව හා නාරිවේද වාට්ටු තුල ද, මානසික ඒකකයන් වලද නිරන්තරයෙන් මට ඔවුන් මුණ ගැසෙනවා.

අප වෙත පැමිණෙන දරුවන් කිහිප දෙනෙක්ගේම අම්මලා මේ තත්වය නිසා, මනස විකල් වී, ඔහේ බලාගත්තු අත බලාගෙන හිඳින්නියන් වෙලා.
ඒ දරුවන්ගේ කායික සහ මානසික වර්ධනය සම්බන්ධ ගැටළු රාශියක් තිබෙනවා. ඔවුන්ගේ පවුල් පසුබිමේ වුනත් ඒ ගැන වැඩි දැනුමක් නැති නිසා ඒ අම්මලාගේ සුව වීම සතුටු දායක මට්ටමක නොමැත. දරුවන් හැමෝම වාගේ ආච්චි අම්මාගේ රැකවරණය ලබයි. නාම මාත්‍රිකව පමණක් මවක සිටින දරුවන් ද මේ අතර වේ. මේ තත්වය ගැන වඩා සවිස්තරාත්මක ලියවිල්ලක යෙදෙන්නට අවැසිමය කියා මට සිතිනි.
මේ ලින්ක් එකෙන් ඔබට ඒ ගැන ඉංග්‍රීසි බසින් කියවන්නට පුළුවන. http://www.mayoclinic.org/

 හේතු වන කරුණු රාශියකි... ඉන් අතර මූලිකවම ඇත්තේ ගර්භනී සමබය‍ඒදී ශරීරයේ ඇති වූ වෙනස්කම් වලට හේතු පාදක වන හෝමෝන වල ක්‍රියාකාරිත්වයයි. ඊස්ට්‍රජන් සහ ප්‍රොජෙස්ට්‍රෝන් යන හෝමෝන දෙකෙහි ප්‍රමාණයන් විශාල වශයෙන් අඩු වීම මෙයට හේතුවන බවත් තයිරොයිඩ් ග්‍රන්ථියෙන් නිපදවන හෝමෝන අඩු වීමත් යන මෙය එක හේතුවකි.

දරුවා ලැබෙන්න ඉන්න කාලයේ ඉඳන් දැනුණු කායික පීඩා, ලැබුණු පසු නින්ද නොමැති වීම අධික තෙහෙට්ටුව මහන්සිය , නිවැසියන්ගෙන් එල්ල වන ඇතැම් මානසික පීඩා මෙයට හේතු විය හැකිය.

තවත් පැත්තකින් බොහෝ කලබලකාරී හෝ අහිමිවීම් බහුල ගර්භනී සමයක් ගෙවූ අයට ද, ස්වාමියාගෙන් නිවැසියන්ගෙන් උදව් උපකාර අඩු අය ද,  ආතතිය, විෂාධිය සහ මානසික රෝගාබාධවලට කලින්ම ගොදුරු වූ අයද මෙවැනි තත්වයකට ඇද වැටිය හැකිය.
අලුත උපන් බිළිඳාගේ රෝගී තත්වයක් වුනත් මවකට බොහෝ පීඩා ගෙන දී එයින්ම ඇය පසු ප්‍රසව විෂාධිය තත්වයට පත් විය හැක.
 මෙහි ඇති භයානක බව සමාජයට වැටහෙන්නේ නැති බව මා හොඳින්ම දනිමි. දරුවන් තිදෙනෙක් මෙලොව තනිකර මෑතකදී අවසන් ගමන් ගිය වෛද්‍යවරයෙකුගේ බිරිඳ ගැන මට මතක් වේ.

ඔබ දන්නවා ද ? පෝස්ට් පාර්ටම් ඩිප්‍රෙෂන් හෙවත් පසු ප්‍රසව විෂාධිය තත්වය ගැන ?

"ඩොක්ටර් මට ජීවත් වෙන එකත් එපා වෙලා... මේ ප්‍රශ්නෙ නිසා... බබා කිරි බීවට අඬනවා ඉවරයක් නෑ. එයාගේ බරත් අඩු වෙලා " ඔහොම කියන තරුණ මව්වරුන්, බොහෝමයකට බලපෑම් එන්නේ " ඔයාගේ කිරි මදි ඒකයි ළමයා අඬන්නේ , ඉතින් පිටි කිරි දෙන්න"  කියලයි. එහෙම නැත්නම් දරුවෝ හදන හැටි ගැන අළුත් අම්මලාට විශාරද  ඝණයේ උපදෙස් දෙන නැන්දම්මලා, ඒ වගේ අනවශ්‍ය බලපෑම් කිරීම් නිසා තරුණ මව්වරුන් බොහෝමයක් ඉන්නේ දැඩි පීඩනයක.

"මට තේරුණා එයා ගොඩක් සංවේදී කියලා, දරුවා ඉපදුනත් එක්ක අම්මලාගේ ගෙදර ඉන්නකොට ඇඟිලි ගැසීම් වැඩී. කොයිවෙලෙත් කට්ටිය කිරි දෙන්න කිරි දෙන්න ඇයි අඩන්නේ වගේ ප්‍රශ්න අහනකොට එයා ගොඩක් කලබල වෙනවා. බබාගේ වැඩත් තනියම කරගෙන කොහොම ඉන්නවද මන්දා " පියෙක් එහෙම කියද්දී මට ඇත්තටම ඒ ගැන සතුටු හිතුනා.

මව්වරු විශාල කරදර ගොන්නකට මුහුණ දේ.
ඒක , අම්මා කෙනෙක්ගේ වගකීම හෝ යුතුකම ලෙසින් ලේබල් ගසන්නට උත්සහ ගන්නා දහසකුත් පිරිමින් අතර, තමන්ගේ බිරිඳ විඳින කායික සහ මානසික වේදනා ගැන බොහොම සංවේදීව කරුණාවෙන් සිතන , ඒ ගැන කණගාටු වෙන පිරිමින් සහ ඔවුන්ගේ ඒ පීඩාවලට සහනයක් ගෙන දෙන්න වෙහෙසෙන සැමියන්ද මා කොතෙකුත් දැක ඇත.

" මම රෑට කිරි වේල් දොවලා තියනවා, හස්බන්ඩ් සතියකට දින කීපයක්, මට නිදාගන්න කියලා, බබා ඇහෙරෙනකොට එයා ඒ කිරි පොවනවා. මට ඒ නිසා ලොකු වෙහෙසක් නැති දින කීපයක් තියෙනවා" ඒ මා සමග දොඩමළු වුන පිටරට සිටින යුරෝපීය ජාතික යෙහෙළියක් පැවසූ වදනක්.

" හස්බන්ඩ් රෑ තිස්සේ කිරි පොවලා දුන්නම ගුඩුස් බස්සනවා, එයාට පහුවදා වැඩට ගිහින් හරි වෙහෙසලු, මම නම් ටිකක් හරි නිදියනවා"

" මම කිරි දොවලා තියලා ඇවිදින්න යනවා, සැමියා තමා කිරි පොවන්නේ... පැයක්වත්  මම ඇවිදිනවා" ඒ මගේ පිටරට ඉන්න නෑනා කියපු කතාව.

ඔව් බටහිර රටවල , යුරෝපය ඇමෙරිකාව වගේ නිදහස් චින්තනයක් හෙබි රටවල එහෙමයි.

අපේ රටේ අමනුස්ස සැමියන් කියන්නේ

"අම්මෙක්ගේ යුතුකම් වගකීම්. අම්මෙක් උනාම ඔහොම තමා. ඕවා තනියම විඳින්න... ඕවා ඔයාගේ වැඩ ඔයා කරන්න...."
"මොන මළ වදයක්ද මේ.. මොකටද එහෙනම් දරුවෝ හැදුවේ"
"ඕවා දරුවා හදන්න කලින් හිතන්න තිබුනා"
" හැදුවනම් දැන් ඉතින් කරගන්න "
"මේ අඬවැඩියාව ඉවරයක් නැද්ද?"

ඔය වගේ අමනුස්ස කතා කියන නොමිනිස්සු ඉන්න මහා සංස්කෘතික රටේ අය වගේ නොවේ පිටරට වල ඉන්න අය...

ඒ අය,
 හැම මනුස්සයෙක්ම තමන්ට වගේම අමාරුකම් තියෙන අය බව වටහා ගන්නා පිරිසක්.

ඒවගේම දරු ප්‍රසූතියකට පස්සේ අම්මෙක් දැඩි වෙහෙසක ඉන්න බවත්, සීසර් සැත්කම හෝ යෝනි මාර්ගයේ කැපුම් පැලීම් තුවාල නිසා අම්මෙක් අමාරුවෙන් ඉන්න බව වටහා ගන්න පිරිසක්.

ඉතින් ඒ අය තමන්ගේ බිරිඳට ගෞරවයෙන් සලකනවා. පූර්ව හෝ පසු ප්‍රසව ආතතියෙන් පෙලෙන තමන්ගේ බිරිඳව ආදරෙන් බලාගන්න උපදෙස් ගන්නවා. ඒකට අන්තර්ජාලයෙත් බොහෝ උපදෙස් තියෙනවා. එතකොට ආතතිය විෂාධියක් බවට පෙරලෙන්න තියන අවධානමද අඩුයි.

අළුත් ජීවියෙක් කැන්දන් එන මවකට පියෙකුට ඒ දරුවා ගැන කොයි තරම් නම් ස්නේහයක් තියෙනවා ද? ඒ සෙනෙහසම එකිනෙකා වෙනුවෙන් දක්වන්න පුළුවන්නම් මේ ප්‍රශ්න බොහෝමයක් අඩුවෙන බවයි අපේ මනෝවෛද්‍ය විශේෂඥවරයා පවසන්නේ.

"පැය දෙකෙන් දෙක නැගිටිමින් කිරි දෙමින්, ගුඩුස් බස්සන්න කරේ තියන් ඇවිදිමින් ( අර කැපුම් තුවාල සීසර් සැත්කම් අමාරුකම් එක්ක) ඊළඟට ඇඳුම් හෝදමින් මදිමින්... මේ සියල්ල කරමින් ඉන්නා මවකට සැනසීමක් සහනයක් ලබා දීම  කරන්නෙ නැතිව පීඩනයක්ම එල්ල කරනවිට ඇය පුපුරා යන එක අහන්න දෙයක් නොවේ.... "ඔහු තව දුරටත් පැවසුවා.

පිටරටවල තරුණ පියවරුන්ගේ මම දකින ලක්ෂණයක් තමයි වගකීම් දරනා ස්වභාවය. අපේ රටේ ඒක අඩුයි.
ලංකාවේදී නම් මට සතුටෙන් පිරියෙන් සිටින අම්මෙක් මුණ ගැසුනේම නැති තරම්.

ඉපදී සතියක් වයසැති දරුවන් බලන well baby clinic වලදී මේ අම්මලා විඳිනා ගැහැට ඔවුන්ගේ මුහුණු වලින් සහ හැසිරීමෙන්ම දකින්නට ලැබේ.
"අම්මා නිදාගත්ත ද? ගොඩක් වෙහෙස ද?" වගේ කාරුණික ප්‍රශ්නයක් අහලා මා ඔවුන්ට හිත සැහැල්ලු කරගන්න අවකාශ සලසන්නේ එහෙයිනි.
" අනේ ඩොක්ටර් පොඩි දෙන්නගේ වැඩත් මෙයාගේ කිරි දෙන එකත් ඔක්කොම කරනකොට මට පිස්සු වගේ හවස් වෙනකොට"
"දැන් ඔයාට සියල්ල තනියෙන් කරන්න බෑ, ඔයාට උදව් ඕනෑ අම්මා" එහෙම කියද්දී
" මහත්තයා ආවා එයාට ඔය ටික කියන්න පුළුවන්ද ඩොක්ටර් " කියා අසන අම්මලාද අඩු නැත.
"අනේ ඩොක්ටර් මං නිදාගෙනම නෑ එක දිගට ඇහැරලා..." දින දහයක් පමණ තම රෝගී දරුවා සමග දුක්විඳින මවක් අප හා පවසයි. ඇතැම් මව්වරු තමන්ගේ සුවපහසුව තකා රෝගී දරුවාද රැගෙන ගෙවල් වල යති.

මසකට දෙතුන් පාරක්, ජාතික මානසික රෝහලේ ඇම්බියුලන්ස් එකක , පසු ප්‍රසව විෂාධියෙන් පෙළෙන මව්වරුන්ගේ කුඩා බිළිඳුන් අප රෝහල වෙත එවන්නේ ඔවුන්ගේ නොයෙකුත් ප්‍රශ්න සඳහා පිළියම් සෙවීමටය. ඒ මව්වරුන් බොහෝමයකට ඒ වෙනකොටත් සිහි කල්පනාවක් නැතිව ඊ සී ටී ලබා දෙන බවද ඇසේ.  මේ දරුවන්ගේ අනාගතය කෙබඳු වේ ද ?
අම්මා නොමැති කල අප්පා කවර කල යන කියමන සනාථ කරමින් ඔවුන්ගේ පියවරුන්ද දරුවන් කෙරෙහි ආදරයෙන් සිටින  ආකාරයේ හැසිරීමක් නොපෙන්වති. ඇතැමුන්ගේ පියවරුන් ඔවුන් හැර ගොසිනි.

බොහෝ පියවරුන් එසේ ය. බොහෝ විට උපතේදී රෝගී වුන දරුවන් ගේ බර දරාගෙන රෝහලේම කල් ගත කරන මව්වරුන් තනිව විඳින ඒ දුක දැනෙන්නේ අපට පමණම දැයි සිතේ.
ඇතැම් පියවරුන් මෙවැනි ප්‍රශ්න මත , තවත් ගැටළු නිර්මාණය කරගෙන අර මව්වරුන්ගේ පීඩනය රෝගයකට හරවා ඔවුන් හැර යති.

ඒ අම්මලා මේ කරුම කරදර දරන් දරුවන් හදා ගන්නේ කොහොමද ? දරුවන් ගේ මනස නිසි ආකාරයෙන් වර්ධනයක් සිදුවේ ද? අවසානයේ මව්වරුන් සියදිවි නසාගන්න තරම් මේ තත්වය භයානක බව කොයි තරම් ද කීවොත් , 2013 ඇමරිකාවේ දී කරන ලද සමීක්ෂණයකදී හෙළි වී තිබුනේ පසු ප්‍රසව විෂාධිය ට ලක් වූ මව්වරුන් පස් දෙනෙකුගේන්ම කෙනෙක් සිය දිවි හානි කරගන්නා සිතුවිලි තිබූ අයවලුන් බවය.
(CDC statistics  - and  post partum statistics )

අපේ රටේ කියා මේ තත්වය වෙනස් වෙන්නේ නැත. මව්වරුන් වැඩිමනක් මිය යන්නේ, පසු ප්‍රසව රුධිර වහන තත්වයන් නිසාය දෙවෙනියට මිය යන්නේ, සිය දිවි හානි කරගැනීම් නිසාය ඒ මේ කියන විෂාධිය නිසාය.

එනිසා මව්වරුන්ගේ මානසික සෞඛ්‍යය ගැනද සිතා බැලිය යුතු කාලයකි මේ. දරුවාට ආදරය කරන බොහෝ පියවරුන් දරුවාට ජීවය දෙන තම දිවියම වෙනස් කරගන්නා මව්වරුන්ට බොහෝ මානසික/ කායික පීඩා කරති.
මා බොහෝ ප්‍රිය කරන කියමනක් තිබේ ... " ඔබේ දරුවන්ට ආදරේ නම් ඔවුන්ගේ මවට ආදරේ කරන්න" කියන කියමනයි. එහි සැඟවුනු අරුත ඔබට වැටහේ යැයි සිතේ.

තමන්ගේ බිරිඳට, බෙහෙත් ගන්න, සාමාන්‍ය කෙනෙක් වෙන්න කියන්න වචන නාස්ති කරන ඔබ, ඇයට යථා තත්වයට පත් වෙන්න උදව්වන සානුකම්පිත , ඇය වෙනුවෙන් කරුණාව දක්වන කෙනෙක් වෙන්න.

පසු ප්‍රසව විෂාධිය ඇති වීමට අවධානම වැඩි පරිසර, තත්ව , රෝගාබාද, හෝ සාමාජීය ප්‍රශ්න ඇති අය කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කරන්න.
විශේෂයෙන්ම මානසික රෝගාබාද වලට ලක් වූ අය කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කරන්න.
අවසානයේ...
ඇයට ආදරය දක්වන්න, හැකි තරම් පීඩා ඉවත් කරන්න, තනි කර පලා නොයන්න, ඇය  ඉක්මනින් සුව වෙනු ඇත !

"මම මොකද්ද කරන්න ඕනේ ඩොක්ටර් එයාව සතුටින් තියන්න ? "
එහෙම අහපු තරුණ පරිඝණක ඉංජිනේරු පියෙක් අපට හමුවේ.
" එයා ගැන විතරක්ම අහන්න, ගෙදර ආපු ගමන් දරුවා ගැන ප්‍රශ්න අහන්නේ නැතිව එයාට කොහොම ද? කියලා විතරක් සොයා බලන්න ! දරුවා ගැන අපි බලන්නම්, අම්මා ගේ මනස හරියනකොට, කිරි ප්‍රශ්නය විසඳෙනවා. දුකින් ඉන්නකොට කිරි එරෙන එකත් අඩු වෙනවා" ඒ වගේ පිළිතුරු අපෙන් ලැබුනා.

ඒ අතර බ්ලොග් ලියමන ප්‍රමාද වෙන්නට හේතු කාරනා බොහෝමයක් තිබෙනවා.. වෛරස් උණ රෝග, ඩෙංගු, බඩ එළියේ යෑම වමන )ය සමග වාට්ටු පිරී ඉතිරී යෑම.... සැරෙන් සැරේ අප වෙතද ඒ රෝග බෝ වීම වැනි කාරණා නිසා ජීවිතේ බොහෝ අපහසුකම් මැද ගෙවිනි....





Sunday, June 5, 2016

ගංවතුරේ දින සටහන් !

On may 17th

Struggling to get to work ! Felt bad about the kids who had to go to school in this rain. Hospital is safe from floods ! but kelani river is conquering her banks.. කැළණි ගඟ දෙපස ඉවුරක්වත් නොපෙනෙන්නට සාදා තිබූ කුඩා ගෙවල් සියල්ල වතුරෙන් යටවී ඇත. පරිසරය හා සංහිඳියාවෙන් ජීවත් නොවීමේ විපාක මේ මිනිසුන් විඳින්නේ. වෙල් යායවල් ගොඩ කර සාදන ලද නිවාස පිහිටි ඉසව් සියල්ල වතුරෙන් යටවී ඇත.

එක දිගට ඇද හැළුනු වර්ෂාව නිසා ටිකෙන් ටික පළාතේ එකතුවුනු ජලය සහ කැළණි ගඟේ ජල මට්ටම ඉහළ යෑම වැනි කරුණු නිසා මා රැකියාවට යන එන විට දුටුවේ හෙමි හෙමින් පාරවල්... වෙල් යායවල් සහ වෙල් ගොඩ කර සෑදූ නිවාස සංකීර්ණ ජලයෙන් යටවෙන අන්දමය.
මේ ළඟදී කලා හිත ලියන සුමිත් කළණසිරි සොයුරා විසින් කරන ලද පාසැල් දරුවන් සඳහා සපත්තු පරිත්‍යාග කිරීම සිදුවුනු හෙලේනා විජේවර්ධන පාසැලත් මා එන මග හමුවන්නක් ඒ ඉදිරිපිට මේ දසුන් රූපගත වුනේ මැයි මස 17 වෙනිදා 




On May 19th

හැමදාම කැළණි ගඟ පසු කරමින් වැඩට යන ගෙදර එන නිසා.. මම නිතරම ගඟ අසබඩ ජීවිත් වෙන මිනිස්සු සහ ගෙවල් ගැන හිත හිතා එතැන් පසු කරන්නේ.. ගඟ උතුරා ගැලුවොත් මේ අය මොකද කරන්නේ ? හැම තිස්සෙම මම හිතපු කාරණයක්. අද ප්‍රායෝගිකව මේ දේවල් වලට විසඳුම් සොයන්න වෙලා වගේ... මට බොහොම තදින් මේ දේවල් දැනෙන්නේ..ඒ ලෑලි ගෙවල් වල ඉන්නා ජීවිත ගැන සිතන කොට.., ඒ අය කොහේ කොහොම ඉන්නවා ඇද්ද කියා සිතෙනවා. රස්සාවට යන්නත් දැන් වට වන්දනාවක යන්න වෙනවා... කොළඹටම ගිහින් විකල්ප මාර්ග භාවිතා කරන්න වෙලා ! Kelaniya residents warned of flash floods. The water levels of the Kelani River has risen once again. If it reaches 9 feet water could over flow the bunt which protects kelaniya and colombo...

එතකොට බොහෝ අය ( මා එම ප්‍රදේශයම මූලික රෝහලක වැඩ කරන නිසා) කීවේ අවුරුදු විසි ගාණකට කළින් ගංවතුර ආවා ඒ උනත් ආයේ ඒ තරම් වතුරක් එන්නෙ නෑ කියලයි...

කැළණි මුල්ල ප්‍රදේශයේ බොහෝ පැරණි ගෙවල් වල බිත්ති වල ටයිල් අල්ලා තියෙන බවක් දුටුවා. ඔවුන් කීවේ ගංවතුර ආවත් ඉක්මනින් බැස යන බවයි.
මේ අවුරුදු 3 ට වෙල් ගොඩ කරමින් නිවාස හැදෙන බව මා දුටුවා... (උදේ හවස යන එන පාර නිසා ) 
මේ සියල්ල ඔස්සේ පසු ගිය අවුරුදුවලත් වැස්සා... ගඟේ වතුර වැඩි උනා... අංගොඩ කැළණිමුල්ල හරහා කැළණි විහාරෙට යන්න තිබුනු පටු පාරේ.. ඉතා පටු යකඩ පාළම ඔස්සේ අපි ගියා ආවා.. කවදා අලුත් පාර/ පාළම හැදෙයිද සිතමින්.. වාහන තදබදයේ පැය ගණන් ගත කරමින් අපි ගඟ දිහා, ගඟට මායිම්ව, ගෙවල් හදන් කැඳ විකුණමින් පළතුරු විකුණමින් ඉන්නා පිරිස දිහා බලමින් එතනින් ගියා ආවා.

"ඔහොම ගෙවල් වල හරියට නින්ද යනවා ද? " විටෙක අපි කතා වුනා. කොයි මොහොතේ හෝ ගඟට බිලි විය හැකි ගෙවල් ජීවිත ගැන හූල්ලමින් අපි එතැනින් ගියා ආවා... අවුරුදු කීපයක්ම !

ගිය අවුරුද්දේ මේ අළුත් පාළම සාදා නිම කර තිබුනා. මේ අවූරුද්දේ ඇද වැටුණු මහ වැස්සෙන් අපිට කැළණි විහාරෙන් එහාට යන්න බැරි තරමට, ගඟ දෙගොඩ තලා ගලා ගියා. කැළණි මුල්ල අංගොඩ එතනින් එහාට, සේදවත්ත, කොටිකාවත්ත වගේම වැල්ලම්පිටියත් ... කඩුවෙල හංවැල්ල මල්වාන දක්වාත් කැළණි ගංවතුරෙන් යට වුනා...අපි රෝහල වෙත ළඟා වුනේ කොළඹට ඇවිත් ( පැය 3ක් පමණ ගියා) රාජගිරියේ බුත්ගමුව පාර ඔස්සේ වටයක් ගසමින්.


මේ අතර සැරින් සැරේ විවිධ පැති වල, වෛද්‍ය සායන පැවැත්වූ අතර... අප රෝහලෙන්ද වෛද්‍යවරු ඒවා සඳහා යොමු කළා. MOH හෙවත් කලාප බාර වෛද්‍ය කාර්‍යාලයෙන් අවශ්‍ය බෙහෙත් ඕනෑම වෛද්‍යවරයෙක්ට ලබා දෙන බවත් පැවසූවා. අපට ද ඒ සායන සඳහා සහභාගි වෙන්න පුළුවන් වුනා.
දණක් උස  වතුරේ බැස බෝට්ටු වල නගිමින් බසිමින්, පාරවල් වල මේස පුටු අටවා තිබූ වෛද්‍ය සායන වලදී ඔවුන් වෙනුවෙන් වෙහෙසුනේ... ජීවිත යුද්ධයක් අතරින්. 
මේ මා  දුටු දසුන්...බෝට්ටුවෙන් වෛද්‍ය සායනයක් කරා යන විට...වෛද්‍ය කඳවුරු සඳහා සංවිධාන ශක්තිය දුන්, ආධාර දුන් බොහෝ අය සිටිති. ඇතැමුන් පිට රටවල සිට මේවාට ආධාර උපකාර කළ අතර මේ බිමේ සිටි තරුණ පිරිසක් දිවා රෑ නොබලා උරෙනුර ගැටී වැඩ කළහ. ත්‍රිවිධ හමුදාවේ පිරිස කළ මෙහෙය අමතක නොවන්නේ ගංවතුරෙන් බැට කෑ පිරිසට ය. " අපිට උදව්වට හිටියේ නේවි එකේ අය, ආමි එකේ අය " කියමින් රෝහලේදී අප හා කතා බස් කරන අය පැවසුවා.

ගෙවල් වල ඇති බඩු මුට්ටු ප්‍රවේසම් කරන්න තමන්ගේ ජීවිතය පවා අවදානමේ දමා ගත්ත් අයත් අඩු නැතිව සිටියා. අප දන්නා හඳුනන එවැනි පවුලක පිරිසක් පළමු තට්ටුව යටවීමෙන් පසු දෙවෙනි තට්ට්ටුවට වී බඩු මුට්ටු ආරක්ෂා කරමින් සිටියේ අපගේ කන් කෙඳිරිගෑම් ද නොතකමිනි. රෝහල් සේවකයෙකුගෙන් ඇසූනේ... එහෙම ගෙදර රැකගෙන සිටි ගැබිනි මවක් වතුර මට්ටම ඉහළ යන විට වහලයට නැග්ග බවත් අන්තිමේ වහලය අසලට ආ බෝට්ටුවට ගොඩ වෙන්නට යද්දී පෙරළී වතුරට වැටුණු බවත් මිනිය ගොඩ ගන්නට පැය 2ක් ගතවූ බවත් ය. මාස 9 ක ළදරුවෙක් මිය ගොස් සිටියේ ඇඳෙන් වතුරට පෙරළීමෙනි.






දැන් ගංවතුර බැස ගිහින්... 

පාරවල් වල එද්දී පසු කරගෙන එන ගෙවල් වල බිත්ති වල හරස් ඉරි , මඩ පාට ඉරි පෙන්නුම් කරන්නේ වතුර තිබූ මට්ටම... දැන් හමුවෙනවා අඩු රුධිර පට්ටිකා සහිත උණ දවස් 3 කට වඩා තිබුනු දරුවන්... වෛරස් උණ ( ඩෙංගු විය හැකි) ලක්ෂණ සමග ... ඒ එක්කම කඳවුරු වල සිටි පිරිස නැවත තමන්ගේ ගෙවල් වලට යමින් සිටී.
අත දරුවන්ගේ සිට අවුරුදු 12 දක්වා දරුවන් ඇතුලත් වෙන අපේ වාට්ටුවේ බඩ එළියේ යෑම සහ වමනය සහිත දරුවන් ඇතුලත් වීම බොහෝ සෙයින් වැඩි වී තිබේ.

ඒ ප්‍රදේශයේම රෝහලක සේවය කරන නිසා නිතර හමුවෙන පිරිස හා ඒ ගැන විමසන්න මට හැකි වෙනවා. බහුතරය කියන්නේ හරි හැටි දෙයක් ලැබුනේ නැති බවයි. ඔක්කොම පාරවල් වල පොරකාලා කට්ටිය බෙදා ගත්තා... ඒ එකතු කරපු අය කිසි දෙයක් අනිත් අයට දුන්නේ නෑ.. එහෙම කතා එමටයි. 

ඒ හැම කතාවකම බර පැන තියෙන නිසා එකපාර විශ්වාස කරන්න හෝ නොකරන්න බෑ. සමහරු කියනවා... අපිට ලැබෙන්නේ නෑ... අපි කුලියට නේ ඉන්නේ... අපි රෙජිස්ටර් වෙලා නෑනේ කියලත්... බොහොම දුක්බර කතා. නමුත් කුලී නිවස අයිති අයට ඒ මුදල් ලැබෙනවාලු... එතකොට මේ අයගේ හානි වුණු භාණ්ඩ ? ඒ වගේම ඇහෙනවා ගංවතුර බැස ගිය පසු.. වැඩට බැහැලා ඉල්ලම් පාදාගෙන ඉන්නා අය ගැනත්...! 

අපි එක්ක මිනිස්සු බයක් නැතුව එයාලගේ අදහස් උදහස් කියනවා. අපෙන් රෝග වලට බෙහෙතක් මිසක් වෙනයම් දෙයක් බලාපොරොත්තු වුනේ නැතුවට අපි ඇස් කන් පියාගෙන ඉන්නේ කොහොමද ? අපි නිකම්ම..එයාලගේ දුක අහගෙන ඉන්න අය බවට පත් වෙලා..."මේ ටිකේම හිටියේ යහළුවෙක්ගේ ගෙදර මිස්.. අපි කඳවුරු වල හිටියේ නැති නිසා ආධාර ලැබුනේ නෑ.. ඊයේ ඔන්න ..... හමුවෙලා හාල් කිලෝ 5ක් පිටි පැකට් එකක් වගේ දේවල් ඉල්ලාගත්තා. කුලියට ඉන්න නිසා වන්දියක් නෑ " ඔන්න ඔය වගේ කතා එමටයි... මේ අය මේ කියන හැම කතාවකම තියෙන්නේ... ආධාර ගසා කෑ පිරිස ගැනයි.

ඒ අතර ඊයේ රෝහලේ සුළු සේවකයෙක් පැවසුවේ.. අහවල් කඩේ හාල් පරිප්පු වේලෙන්න දාලා යනුවෙනි... යම් දුරකථන අංකයකට කතා කර ඒ ගැන දැනුම් දෙන බවත් ඔවුන් පැවසුවා. ගංවතුරට හසු වූ හාල් ගෝනි පරිප්පු ගෝනි වැනි දේ වේලා විකුණන්න පවා මිනිස්සු පෙළඹිලා. අනෙකාට කුමක් සිදුවුනත් තමන්ගේ මඩිය තර කර ගන්න පෙලඹී ඇති මිනිස් හිත ගැන නම් පුදුමයි !

දැන් වතුර බැස යමින් තිබේ...
සෝදා පාළු වූ ජීවිතද වේලාගත යුතුය...
එහෙත් මේ තෙත බරිත වූ හිත් වේලෙන්නේ කවදා ද ?

මේ අතර , මේ වතුරට හසුවූ පොත පත බේරා ගත නොහැකි වූ දරුවන් තැන තැන හඬා වැටෙද්දී... "පහ වසර නෝට් ටික බේරා ගත්තා , හතර වසරෙ ඒවා වතුරේ ගියා" කියා ඊයේ සායනයට පැමිණි දරුවෙක් පැවසුවේ සිනහ මුහුණෙනි. 
මේ දරුවන් සඳහා හිත් හදන්නට උදව්වෙන්නට ඉදිරිපත් වුනු පෙරමුණ ගත් පිරිස අපමණය. ඒ ගැනත් විස්තර පසුව ලියන්නම්. 

Monday, May 23, 2016

කඳවුරු සටහන් - තෙතබරිත රෝග !

වෛද්‍ය කඳවුරු සටහන් අංක 1 - ගංවතුර ආශ්‍රිත රෝගාබාද ගැන සුළු කෙටි විග්‍රහයක් !‍‍

සහන සලසන්නෙත් ජීවිත යුද්ධයක් අතරින් නිසයි මේ දේ ලියන්න පමා වුනේ... අප රෝහල වෙත එන පිරිස සහ අපි ඒ පෙදෙස්වලටම ගොස් ක්‍රියාත්මක කළ සේවා වලදී අපට වැටහුන කරුණු කිහිපයක් මේ... ඔවුන්ට අවශ්‍ය ආහාර ලැබෙන බව තේරෙනවා. නමුත් සනීපාරක්ෂාව ගැන වඩාත් සිතිය යුතුයැයි සිතෙනවා.

- මා පරීක්ෂා කළ ළදරු ළමා සියල්ලන්ගේම තිබුනේ ශ්වසන ආබාධ උගුර ආශ්‍රිත සෙම් ගෙඩි තත්ව සහ හෙම්බිරිස්සාව නිසා නාසය අවහිර වීම වැනි බැරෑරුම් නොවූ තත්වයන්. පෙනහළු ආශ්‍රිත ඇදුම තත්වයන් තිබූ දරුවන් සිටියේ සුළුවෙන්.

- ඩොක්සිසයික්ලින් ම ඉල්ලන පිරිසක් හිටියා- අවුරුදු 8ට අඩු දරුවන්ට දෙන්න එපා කියලා බොහොම තදින් කීවා. ඇත්තටම එහෙම තමා CDC එකෙන් කියන්නේ.. ඉතින් පොදුවේ දරුවන්ට දෙන්න එපා කියලත් , කිරිදෙන අම්මලාට මේවා බොන්න එපා කියලත් අර ෂෙයා වන පෝස්ට් වල දැම්මනම් හොඳයි නේද කියා සිතුනා

- උණ තිබුන දරුවන්ගේ මව්වරුන් කීවේ අතට රස්නෙ දැනෙන්නේ කියලයි... ඔවුන්ට උණ මැනීමට උණ කට්ටක් තිබුනේ නෑ. ඉන්පසු අපි කළේ එක් එක් කඳවුරට උණ කටුව බැගින් ලබා දීම ය. උණ බලා එය 98.4 F- වැඩි අගයක්නම් පැරසිටමෝල් දෙන ලෙස ය. එනිසා උණ කටු ඔවුන්ට ලබා දීම අත්‍යාවශ්‍ය යැයි සිතේ.. වැහි බීරම සීතල පරිසරයකදී කොහොමත් ඔතා ඇති ළදරුවන්ගේ ශරීර උෂ්ණත්වය අත තියා බැලුවොතින් වැඩි නිසා ය. පැරසිටමෝල් නිරපරාධේ දරුවන්ට දෙන එක සුභදායක නොවන නිසා ය.

- තුවාල ඇති අය බොහෝය. දෙමාපියන් කියන්නේ වතුරේ නටනවා එහෙ මෙහෙ යනවා, තුවාල කරගන්නවා කියාය. තුවාල හොඳවීමටනම් මුළින් දරුවන් වතුරෙන් මුදවා ගත යුතුයි. ඒක අමාරු බව දන්නවා නමුත් වැසිකිළි වලවල් පවා උතුරා ඒවායේ අපද්‍රව්‍යද මිශ්‍රවී ඇති නිසා මේ වතුරේ දියබුං ගසමින් නෑම නම් යෝග්‍ය නොවේ. පෙවෙන එකත් හොඳ නැත.

-වමනය යෑම බොහෝ දරුවන්ට තිබුනි. ඒ කෑම බීම නිසා හෝ පෙර කියූ පරිදි වතුර පෙවීම නිසා විය හැකිය. ජීවනී වැනි දේවල් වලින් ලේසියෙන්ම විජලනය තත්වය පාලනය කරන්නට පුළුවනි. වමනයට විරුද්ධව දිය හැකි ඖෂධ තිබුනි.

දරුවන්ට පොදුවේ තිබුනු skin rashes දද කුෂ්ඨ , දාඩිය බිබිලි සහ වතුරේ බැස සිටි නිසා කැසීම් තිබුනු අයට aqueous cream ලබා දුන්නා... කොන්ඩිස් දමා සෝදන්න කියා කීවා...පුස් සහ බැක්ටීරියා වලට විරුද්ධව ක්‍රියාකරන ක්‍රීම් වර්ග තිබුනේ සුළුවෙන් නිසා එක ටියුබය බෙදා දෙන සිදුවුනා...

- ඩයරියා හෙවත් බඩ එළියේ යෑම වැනි තත්ව ද තිබුනි...probiotics.. පාවිච්චි කිරීමට අපහසු,  ඒවා නැති තැන් වලදී යෝගට් එකක් කන්න දෙන්න යැයි කීවෙමු.

මේ සැකවින් හඳුනාගත් ආබාධයන් ය. නාසය ට දමන normal saline nasal drops...steroidal/ anti bacterial local applications සහ nasal decongestant වැනි නහයට ඉසින්න පුළුවන් බිංදු / ස්ප්‍රේ තිබුනානම් හොඳයි සිතුනා.


කඳවුරු සටහන් අංක 2


පාචනය , වමනය, බඩ එළියේ යෑම හිස ඔසවමින් සිටී... දරුවන් ඉක්මනින් විජලනය විය හැකි බැවින් අනාථ කඳවුරු වල සිටින මව්වරුන් දැනුවත් කිරීම වටී. බොහෝ දරුවන් රෝහල් ගත කරන විට අධික ලෙස විජලනය වී තිබුනි.

වමනය කී වරක් ද? බඩ එළියේ යෑම කී වරක් ද ? සංයුතිය කුමක් ද ? ලේ හෝ රතු පැහැයට යමක් පිටවී ද? මෙවැනි ප්‍රශ්න වලට ටිකක් ලොකු දරුවන්ගෙන් නම් ඔවුන්ගෙන්ම සහ කුඩා දරුවන්ගේ නම් අම්මලාගෙන් උත්තර ලබා ගත හැකියි. බොහෝ දරුවන් සිටින්නේ ආච්චී හෝ පුංචිලා සමග ය. මව බොහෝ විට අප වෙත නො එන්නේ තව දරු පිරිසක් කෑම්ප් එකේ සිටින නිසා ය. ඉතින් මේ ආච්චිලා පුංචිලා දරුවන්ගේ සායන ඉතිහාසය නොදනී. අසාත්මිකතා allergies තියෙන්නේ මොනවාට දැයි නොදනී.

ප්‍රෝ බයොටික් පරිහරණය අපේ රටට අළුත් නොවුනත් එතරම් ප්‍රසිද්ධ නොවේ.... එයින් සිදුවෙන්නේ අපේ බඩවැල් තුල ඉන්නා හිතකර බැක්ටීරියා ( ආහාර ජීර්ණයට උදව් වන) අප ශරීරය තුලට දැමීමය. එයට හේතුව නම් බඩ එළියේ යෑමකදී බොහෝ විට සිදුවෙන්නේ අපට හිතකර අපේ බඩවැල් වල අභ්‍යන්තර ස්ථර ආරක්ශා කරන බැක්ටීරියා වර්ග අඩු වීමය. ඉතින් ඕනෑම වර්ගයක ප්‍රෝබයෝටික් නාමය යටතේ ඇති කැප්ෂුල් හෝ දිය කර සාදාගත හැකි සැෂේ පැකට් උදේ හවස පානය කිරීමෙන් ඇත්තටම වීශේෂ ඖෂධ නොමැතිව බඩ එළියේ යෑම නවතාගත හැකිය. යෝගට් වලද මේවා තිබේ.. ඇතැම් යෝගට් වර්ග වල ඒ ගැන සඳහන් වේ. බඩ එළියේ යන අයට, බැක්ටීරියා නාශක ඖෂධ ඉක්මනින් ලබා නොදෙන්නේ එහෙයිනි.

ජීවනී වැනි පානයක් විශේෂයෙන් සාදා දිය යුත්තේ විජලනයෙන් සහ ලවණ ඇඟෙන් පිටවීම වැලැක්වීමටය...පිරිසිඳු නටවා පෙරා නිවාගත් ජලය පානය කළ යුතුය.

වතුරේ වැඩි කාලයක් සිටීම නිසා වැඩිහිටි තරුණ මහළු දුවා දරුවන් සැමගේම ඇඟිලි කරු වණවී කසන්නට පටන් ගෙන ඇත. එම වතුරේ දණක් උසට ගමන් කළ අපගේද කකුල් කසන්නට පටන්ගත්තේ ඒ ආවේ ගඟේ වතුර පමණක්ම නොවන නිසා ය.

එයට විවිධ අපද්‍රව්‍ය කුණු එක් රැස් කරන කුණු කඳු සහිත පෙදෙස් වලින්, අසූචි මුත්‍රා ඉවත් කරන වලවල් වලින් ආදි බොහෝ අපද්‍රව්‍ය එකතු වී තිබේ... එනිසා දරුවන්ට අපි යන වෛද්‍ය කඳවුරු සියල්ලකදීම වතුරේ නැටුවොත් මේ දේවල් වේ යැයි බිය වැද්දීමක් කරන්න යැයි මව් පියන් ඉල්ලති.... අපි හැකි පමණ උපදෙස් දෙන්නෙමු.

දැන් වඩා අවශ්‍ය වෙන්නේ.. තුවාල සඳහා බෙහෙත් වර්ගත්... පාදවල ඇඟිලි කරු කැසීම් දද කුෂ්ඨ යනාදියට අවශ්‍ය බෙහෙත් වර්ගත්... පාචනය වමනය.. සහ බඩ එළියේ යෑමට අවශ්‍ය ප්‍රෝබයිටික් වැනි දෑ.. ය.

---------------------------------------------
doxycyclin ගැන මී උණ ගැන අපේ විශේෂඥ වෛද්‍යවරිය විසින් ක්ෂුද්‍ර ජිවී විශේෂඥ වෛද්‍යතුමිය හා සාකච්ජා කොට ලබාගත් තොරතුරු - වැරදි තොරතුරු ගොඩක් සංක්‍රමණය වෙන නිසා මුහුණු පොතේ මේ ටික ඉක්මනින් ඇඩ් කරන්න හිතුවා... මම කීප සැරයක් ඒ පෝස්ට් වලටත් පිළිතුරු ලීවා...

ඩොක්සිසයික්ලින් 200 mg බොන්න ඕනේ...සතියකට එක වරක් ! වතුරට බහින්න දවස් 3 කට කලින් හෝ වතුරට බැහැලා දවස් 3ක් ඇතුලත මේක බොන්න ඕන.
ඒ ඩෝස් එක සතියකට එක වරක් පමණයි ඒකත් වතුරෙන් මිදුනම නම් දිගටම බොන්න ඕනෙ වෙන්නෙ නෑ.
දවස් 3 කට වඩා වතුරේ බැහැලා උන්නා නම් දැන් ඉතින් වැඩක් නෑ බීවට කියලා තමා කීවේ....

ප්‍රෙග්නන්ට්/ගර්භනී අය, අවුරුදු 12 ට අඩු ළමයි සහ කිරිදෙන අම්මලා... කලින් අසාත්මික තා තිබුන අය ... ටෙට්‍රාසයික්ලින් කියන බෙහෙත් කාණ්ඩයට අසාත්මිකතා තිබුනු අය ඩොක්සි බොන්න එපා


ඩොක්සි ගන්න බැරි අය මොකද කරන්නේ ? එයාලට නිර්දේශ කරන්නේ ඇසිත්‍රොමයිසින්... azithromycin ඒක 500mg මිලිග්‍රෑම් දවසට එක වරක් දවස් 3ක් සතියට සැරයක් තමයි නිර්දේශය . හැබැයි මේකත් ගර්භනී මව්වරුන්ට හොඳ නෑ.... පොඩි දරුවන්ට ඔය 500mg දෙන්න යන්න එපා.. අවුරුදු 12 අඩු දරුවන්ට ඕනෑම බෙහෙතක් දෙන්නේ බර අනුව.. ඒ නිසා වෛද්‍යවරයෙක් හමුවෙලා දරුවාගේ බරට නියමිත මාත්‍රාව ඉල්ලා ගන්න.
හිතුමතේ බෙහෙත් ගන්න එපා... ඩොක්සි සයික්ලින් උනත් ! මේවාට කොහොමත් වෛද්‍ය නිර්දේශයක් අවශ්‍යයි. එනිසා ඕනෑම බෙහෙතක් ගන්න කලින් සෑම විටම වෛද්‍ය උපදෙස් ගන්න.


මෙසේ දැනුවත් කිරීමෙන් ඔබට මේ ගංවතුර තත්වය සමග වැඩියෙන් හිස ඔසවන රෝගාබාද ගැන වැටහීමක් ලැබෙනු ඇතැයි සිතේ...